— 227 — 



schuim om den mond, dat reeds van verre opvalt. Dat ze 

 weinig of niet meer eten, ligt voor de hand, en dat ze daardoor 

 vermageren ook ; drinken doen ze graag en veel. 



Het klauwzeer veroorzaakt kreupelheid ; komt het aan meer- 

 dere klauwen tegelijk voor, dan blijven de dieren liggen. 

 Bekijken we zoo'j klauw van wat meer nabij, dan zien we, 

 dut de plaats, waar de hoorn in de huid overgaat, warm, 

 rood en gezwollen is. De blaren, die zich ook hier ontwikke- 

 len, zien we in den regel niet, zij barsten dadelijk en laten 

 wondjes achter. Die wondjes genezen na een dag of 14 en dan 

 is het dier weer normaal, maar dikwijls, en daar zij hier 

 vooral op gewezen, geven de wondjes aanleiding tot diepgaande 

 verzweringen. Er wordt niet op gelet, er komen maden in 

 en vuil, en op een goeden dag komt de toekang-sapi vertellen, 

 dat het dier ziek is aan een der klauwen. Die klauwverzwe- 

 ringen zijn zeer pijnlijk en eischen soms maanden om te 

 genezen ; soms genezen ze nooit en moet het dier er om 

 geslacht worden. 



Ook aan den uier kan de ziekte zich openbaren. Er vormen 

 zich daarbij blaren aan de tepels, die er rood en gezwollen 

 uitzien. Door het melken gaan die blaren stuk en ontstaan 

 wondjes, die niet gemakkelijk genezen, om dat er lederen 

 dag weer aan wordt getrokken. Ook hier bestaat weer gevaar 

 voor bijkomende uierontstekingen ; de hoeveelheid melk ver- 

 mindert aanmerkelijk, soms tot op minder dan de helft. 



Jonge kalveren hebben het soms zwaar te verantwoordec, 

 doordat zij de geïüfecteerde melk van de moeder drinken, 

 die soms al na een paar dagen den dood tengevolge heeft. 



Er is een bepaalde vorm van de ziekte bekend onder den 

 naam van „boosaardig mond- en klauwzeer", die gepaard gaat 

 rnet versnelde ademhaling en rillingen, en die dikwijls aanlei- 

 ding is tot een snellen en plotselingen dood. 



Er wordt op het gebied van genezing van mond- en klauw- 

 zeer zoo veel gekwakzalverd, dat het dienstig is er hier even 

 op te wijzen, dat, hoe minder men er aan doet, hoe eerder 

 men er af is, mits de uiterste reinheid wordt betracht. In 

 die reinheid ligt het geheele geheim van de behandeling; de 

 stallen schoon en droog houden, de mest er dadelijk uit ver- 



Teysmannia, 1916. 15 



