— 230 — 



nog voor) ingevoerd en is sedert om haar besmettelijkheid 

 in de wet opgenomen. Wat deze ziekte voor den rnnder- 

 stapel beteekent, mag blijken uit het feit, dat in Holland al- 

 leen 102695 dieren aan de ziekte stierven. Nadat men nog 

 22183 zieke en 12783 verdachte dieren had afgemaakt, was 

 men de ziekte kwijt en sedert is ze niet meer voorgekomen. 



Hier op Java is men er gelukkig dadelijk bij geweest, en 

 het is te hopen, dat ze als verdwenen kan worden beschouwd. 

 Daar echter de invoer uit Australië steeds grooter wordt, be- 

 staat toch nog altijd kans, dat we er weer eens mee te ma- 

 ken kunnen hebben, al is de kans gering, want de toevoer 

 uit de besmette streken (Qaeensland, New South Wales en Vic- 

 toria) is verboden, terwijl uit het overige gedeelte alleen slacht- 

 vee mag worden ingevoerd, behoudens enkele uitzonderingen. 



De ziekte wordt veroorzaakt door een heel kleinen bacil^ 

 die door de meeste filters heen gaat en bij 1500-malige ver- 

 grooting nog nauwelijks zichtbaar is. 



Het eerste verschijnsel, dat men bij de zieke dieren waar- 

 neemt, is alweer koorts, de dieren worden lusteloos, eten 

 slecht, het herkauwen is niet regelmatig en de melkproductie 

 is veiminderd. Al spoedig beginnen de dieren te hoesten^ 

 vooral 's morgens als zij opstaan of naar buiten worden ge- 

 dreven. Dat hoesten wordt hoe langer hoe erger en na ver- 

 loop van ongeveer een maand staan de dieren te pompen 

 met wijdgeopende neusgaten, en een angstigen blik. Ze houden 

 de ellebogen naar buiten gekeerd en kreunen bij het inademen. 

 Drukt men dan even met de vingers tusschen een paar 

 ribben in, dan vertoonen de dieren hevige pijn. Ze gaan 

 steeds meer achteruit, de haren worden dof, ze vermageren, 

 eten niet meer, staan met uitgestrekten hals en open mond 

 te ademen en sterven ten slotte. 



Wijzii van besmetting: De dieren besmetten elkaar vermoe- 

 delijk doordat de gezonde de smetstofhoudende uitgeademde 

 lucht van de zieke inademen. Vooral op stal zal dus de 

 besmetting kunnen plaats hebben, maar ook in de wei wordt 

 ze waargenomen. 



Er bestaan tegen deze ziekte een paar entmethoden, die 

 zeer gunstige resultaten kunnen opleveren. 



