— 269 — 



zijn alleen te verkrijgen door proefsnitten. En het spreekt 

 van zelf, dat die proefsnitten in groot aantal, over een reeks 

 van jaren, en zoo zuiver mogelijk genomen moeten worden. 

 Dat men daarmee alleen cijfers krijgt voor bepaalde gronden of 

 bepaalde streken, lijkt ook vanzelf sprekend, doch schijnt 

 niet altijd bewast te zijn en soms geen bezwaar voor gene- 

 raliseerende uitspraken, rapporten en printahs. i) 



Bij sawahs, die lang in bewerking zijn, is het nemen van 

 proefsnitten vrij eenvoudig, daar men daar in een cDmplex 

 allicht een aantal pirings (petaks) kan uitzoeken, die vrijwel 

 een gelijkmatig gewas dragen, en ook dezulke, welke bekend 

 staan als doorgaans de minste, een gemiddelde of de beste 

 opbrengsten te geven. Bij nieuwe sawahterreinen, en vooral 

 op de ladangs, is het wat minder gemakkelijk, betrouwbare 

 gemiddelde cijfers te krijgen. Schr. leek het het beste in 

 zoo'n geval: zooveel mogelijk voor elke snit minstens een 

 tiental veldjes van dezelfde oppervlakte te nemen, die dan 

 over het complex verspreid, uitgemeten en afgeoogst werden. 

 Bij het bepalen, waar die veldjes uitgemeten worden, moet 

 zooveel mogelijk gelijke oppervlakte van gunstig en ongunstig 

 terrein genomen worden. 



Nu zou het werkelijk vrij eenvoudig zijn, op deze wijze 

 bruikbare en betrouwbare cijfers te verkrijgen, als men niet 

 dikwijls te doen had met tal van storende invloeden. Hoofden 

 en bevolking hebben dikwijls nog nooit proefsnitten meege- 

 maakt. Van een zelfs ook maar flauw vermoeden van het doel 

 is dan ook bij hen geen sprake. Krachtige hulp van ambte- 

 naren, die door hun invloed veel voor het slagen er van kon- 

 den doen, is niet altijd verzekerd. De bevolking is dikwijls 

 niet gewend, de ladang vlug achter elkaar af te oogsten. 

 Dikwijls worden ongelijktijdig rijpende soorten dooreen ver- 

 bouwd, waardoor meermalen geoogst wordt, of in elk geval 

 bij den hoofdoogst niet alles binnenkomt. Dadelijk na het 

 oogsten goed afdrogen blijkt niet altijd een gewoonte. Op- 

 koopen van een of meer gedeelten van den oogst, om zelf 



1) Er deed zich ergens het geval voor, dat een ambtenaar zich verzette 

 tegen het nemen van proefsnitten ; hij 'zag er het nut niet van in en dus ge- 

 beurde het niet". Men begrijpt, dat dit niet op Java plaats greep. 



