- 32 2 — 



b. Verbetering van de afwatering. 



c. Wieden en den grond openkrabben. 



In het algemeen is groote locale kennis een eerste ver- 

 eischte om doeltreffende maatregelen ter voorkoming van de 

 raentekziekte te nemen. De bestrijdingsmiddelen, welke aange- 

 wend worden, als de ziekte eenmaal opgetreden is, baten alleen, 

 als de ziekte nog niet te ver is voortgeschreden. 



§ 3. Verrotting van de pluim, veroorzaakt door klimaatsin- 

 vloeden. 



Verrotting van de pluim, terwijl deze zich nog in de half 

 geopende bloeischeede bevindt, kan voorkomen, doordat in deze 

 bloeischeede regenwater achterblijft; overigens kan de plant 

 geheel gezond zijn. Is de verrotting niet ernstig, dan kan 

 dikwijls de pluim zich nog ontplooien, in vele gevallen komt 

 hij echter niet meer uit. Niet onwaarschijnlijk zijn het spe- 

 ciaal zachte nachtregens, welke deze verrotting bewerken. 



§ 4. Omo DJenoe of Steenbrand, veroorzaakt door Tilletia 

 horrida. 



De steenbrand van de rijst, veroorzaakt door Tilletia horrida, 

 een echte brandschimmel, is tot dusver slechts een enkele 

 maal in Oost Java en op Madoera waargenomen. De schade 

 is tot dusver ook nog zeer gering. 



Ziektebeeld. 



Gewoonlijk zijn van een aar slechts enkele korrels aange- 

 tast. Deze korrels zijn geheel of gedeeltelijk veranderd in een 

 zwart poeder, dat aanvankelijk geheel binnen de kafjes beslo- 

 ten blijft. Somtijds is een deel van de korrel door de spo- 

 renmassa vervangen, meestal echter de geheele korrel. Een 

 enkele maal zijn de korrels bovendien gehypertrophiëerd of 

 vervormd. 



De aangetaste korrels zijn, wanneer de kafjes niet uiteen- 

 geweken zijn, moeilijk te herkennen, daar de kafjes intact 

 en hard blijven. Ook de zaadhuid blijft om de sporenmassa 

 aanwezig. 



Ziekteoorzaak. 



De ziekteoorzaak is de brandschimmel Tilletia horrida, 

 waarvan de sporen de plaats van den rijstkorrel innemen. 



