— 348 — 



groenbemesting volgt, nadeel ondervindt in plaats van voordeel, en 

 de groenbemesting verlies in plaats van winst veroorzaakt. 



Dit is een van de vraagstuKken, waarvoor de schrijver het instellen 

 van wetenschappelijk onderzoek bepleit. Doch niet alleen voor dit 

 vraagstuk. De schrijver betoogt in zijn laatste hoofdstuk, dat groen- 

 bemesting nog veel te weinig onderwerp is geweest van nauwkeurige, 

 wetenschappelijk opgezette en gecontroleerde proefnemingen. 



Zoo bestaan slechts zeer weinig cijfers over de meest gunstige 

 tijdsruimte, die moet open gelaten worden tusschen onderwerken 

 van den groenbemester en uitzaaien van het opvolgende gewas. 

 Een van de weinige proeven over dit onderwerp is de bovenver- 

 melde proef van HOWARD betreffende Crotalaria en tabak. Ook 

 het vraagstuk van den invloed van onderwerken tegenover laten 

 liggen van den groenbemester is nog vrijwel onbewerkt. Hetzelfde 

 kan gezegd worden aangaande het juiste tijdstip van onderwerken 

 van den groenbemester en aangaande den invloed van kunstmest 

 (vooral superphosphaat en andere phosphorhoudende meststoffen) 

 op den groei van de groenbemesters en daardoor indirect op het 

 opvolgende gewas. Zoo wachten talrijke vraagstukken, die alle 

 rechtstreeks de practijk raken en wier beantwoording direct nut aan 

 den landbouwer zou brengen, in Britsch-Indië nog op antwoord. 



Het behoeft wel niet gezegd, dat nog minder is gewerkt aan de 

 dieper liggende kwesties, de vraagstukken van meer fundamenteelen 

 aard, zooals: de stikstofvermeerdering en de humusvermeerdering 

 van den grond, verandering van de bacteriënflora en de rol, die 

 verschillende bacteriënsoorten spelen. 



De conclusie, waartoe de, schrijver komt, is, dat de practische toe- 

 passing van groenbemesters in Britsch-Indië reeds een groote uitbrei- 

 ding heeft gekregen, maar dat groote behoefte is ontstaan aan weten- 

 schappelijk onderzoek op dit gebied. Een blik op het geheel „merely 

 serves to show how much remains to be done", nl. voor de onder- 

 zoekers. Hij troost er zich echter mee, dat „scientific work has 

 been started along several promising lines". 



Wie zich op de hoogte gehouden heeft van wat er in Neder- 

 landsch-lndië op het gebied van groenbemesting, vooral bij over- 

 jarige culturen (rubber, thee, cacao, koffie), heeft plaats gevonden, 

 zal beseffen, dat wij hier in een soortgelijken toestand verkeeren — 

 een toestand, die echter in nog hoogere mate onbevredigend moet 

 worden genoemd '). 



1) Wat de eenjarige culturen betreft, een lichtpunt vormen de proeven over 

 groenbemesting bij tabakscultuur, door Dr. O. de Vries genomen en gepubli- 



