— 358 — 



vatbaar zijn voor de roestziekte, dringt de schimmel door de huid- 

 mondjes in het blad in, zonder naar het schijnt de cellen van het 

 bladparenchym nadeel toe te brengen; ja, zelfs vertoonen de cellen, 

 waarin de schimmel met zijn zuignapjes ingedrongen is, een ver- 

 hoogde levenskracht; onder deze omstandigheden groeit de schim- 

 mel door en komt de roestziekte van het blad tot stand. Bij de 

 rassen, die nooit roestziekte vertoonen, kiemen, zooals Stakman 

 aantoonde, de sporen van de roestschimmel normaal op het blad 

 en dringt de kiembuis ook door het huidmondje in het bladweefsel; 

 doch dadelijk nadat de schimmeldraden zich tegen de cellen van 

 het bladmoes hebben aangelegd, beginnen deze cellen af te sterven 

 en dit heeft op de schimmel een noodlottigen invloed; zij is niet 

 in staat om door te groeien en sterft zelf spoedig af. Hoe dit 

 proces nu in bijzonderheden (d. w. z. in chemische bijzonderheden) 

 verloopt, is nog niet verder bekend, doch de veronderstelling ligt 

 voor de hand, dat uit de doode plantencellen stoffen diffundeeren, 

 die voor de schimmel doodelijk zijn. Het blad blijft in alle geval 

 verschoond van de ziekte, zij het ten koste van enkele cellen. 

 Stakman omschrijft dit geval door een uitdrukking, die eenigszins 

 paradoxaal klinkt; hij zegt: „deze variëteiten zijn onvatbaar tenge- 

 volge van hun overgevoeligheid voor de ziekte". Men zou ook 

 kunnen zeggen: „bij de variëteiten, die het sterkst reageeren, komt 

 de ziekte niet tot volle ontwikkeling". 



Ten slotte nog een merkwaardige ontdekking van een invloed 

 op de vatbaarheid, welken men met wat goeden wil tot de -chemi- 

 sche" invloeden kan rekenen. Door Münch ') werd ontdekt, dat 

 vele Hymenomyceten (hoedchampignons), die als houtparasieten van 

 ooft- en loofboomen bekend zijn (Stereum, Fomes, Polyporus enz ) 

 alleen kunnen voortwoekeren in het hout, wanneer dit rijk is aan 

 lucht. Is de watervoorziening der boomen zwak — b. v. in tijden van 

 droogte of op een bodem, die spoedig uitdroogt, — dan bevatten de 

 houtvaten in hun waterkolommen vele luchtbellen, het hout is dan 

 rijk aan lucht en de zwammen zijn in de gelegenheid om voort te 

 woekeren. Een rijke watervoorziening maakt de boom voor deze 

 parasieten minder vatbaar, wat zeker een verrassende ontdekking 

 mag worden genoemd. 



V. h. 



1) MÜNCH. Versuche über Baumkrankheiten (Naturw. Zeitschrift f, Land- 

 und Forstwissenschaft, Bd. 10, 1910). 



