— 371 — 



hoogere zuurgraad van het celvocht een geringere vatbaar- 

 heid medebrengt. Ook is het mogelijk, dat een dikkere 

 cuticula meer beschutting biedt tegen aanvallen van parasie- 

 ten, enz. In laatste instantie kunnen deze verschillen tweeërlei 

 oorzaak hebben. Ze kunnen erfelijk zijn, zonder invloed te 

 ondervinden van de uitwendige omstandigheden, of ze kunnen 

 eenvoudig het produkt zijn van de op die bepaalde plant 

 gewerkt hebbende uitwendige omstandigheden. 



Die tweeërlei eerste oorzaak geeft ook tweeërlei indirecte 

 bestrijding. 



Is de mindere vatbaarheid of immuniteit erfelijk, dan moet 

 men uitsluitend dien minder vatbaren of immunen vorm 

 aranplanten. 



Is de mindere vatbaarheid (immuniteit zal in dit geval 

 zelden voorkomen) een gevolg van de omstandigheden, dan 

 moet men in het vervolg de omstandigheden zoo kiezen, dat 

 altijd bij alle planten die mindere vatbaarheid optreedt. 



Van beide gevallen vinden we bij den landbouw in Neder- 

 landsch-Indië sprekende voorbeelden. 



Voorbeelden van het eerste geval zijn de volgende: 



De koffiebladziekte heeft de koffiecultuur op Java niet kun- 

 nen uitroeien, omdat men de voor Hemileia zeer vatbare 

 Java-koflfie {Coffea arabica) vervangen heeft door andere, bijna 

 geheel immune soorten, eerst door de Liherm {Coffea liberica), 

 later weer door de robusta {Coffea robusta) en aanverwante 

 vormen. 



Toen de suikerrietcultuur door de serehziekte met den 

 ondergang bedreigd werd, zijn het de minder vatbare nieuwe 

 zaadrietsoorten geweest, die, gecombineerd met bibitcultuur 

 in het hoogland, redding gebracht hebben. 



Als voorbeelden van het tweede geval noemen we de volgende. 



Robusta-koffie heeft dikwijls zwaar van luis {Lecardum viride) 

 te lijden, vooral bij een slechten stand der planten. Ver- 

 sterking van de planten, b. v. door bemesting, gaat de lui- 

 zenplaag tegen. 



Zwak staande jonge klapperboomen, b. v. op oude dicht 

 staande kweekbedden, hebben soms zwaar te lijden van de 

 Pestallozzia bladziekte. üitplanten in zorgvuldig voorbereide 



