- 372 — 



plantgaten, waar de groeicondities beter zijn, kan de ziekte 

 snel doen verdwijnen. 



Een tweede groep van indirecte bestrijdingsmaatregelen 

 bedoelt ook preventief te werken, maar wil daarbij niet in 

 de eerste plaats inwerken op de plant, maar op de parasiet, 

 die de plant bedreigt. 



Bij elke parasitaire ziekte toch zijn er twee voorwaarden, 

 die vervuld moeten zijn om de ziekte te doen optreden. 

 Vooreerst moet de plant een zekere vatbaarheid (praedispo- 

 sitie) bezitten, en in de tweede plaats moet de parasiet ni^^t 

 slechts aanwezig zijn, maar ook voldoende gunstige voor- 

 waarden vinden om zich krachtig te kunnen ontwikkelen. 



Ook op deze voor de parasiet gunstige voorwaarden tracht 

 de indirecte bestrijdingswijze invloed uit te oefenen, waarbij 

 het ideaal is, de voorwaarden dusdanig te wijzigen, dat het 

 bestaan van den parasiet volkomen onmogelijk gemaakt wordt. 



Voor het vinden van de daarvoor passende maatregelen 

 is dikwijls een grondige kennis van de levenswijze van den 

 parasiet onontbeerlijk. Met deze kennis gewapend, valt het 

 dan soms gemakkelijk, de gewenschte verandering in de 

 voorwaarden aan te brengen. 



Als voorbeelden hiervan kunnen we de volgeode noemen. 

 De hoorders in de rijst {Schoenobius bipunctifer^ Scirpophaga 

 sericea, Chilo) brengen den Oostmoesson als rups en pop door 

 in de ondergrondsche stengeldeelen. Door geregeld onmid- 

 dellijk na den oogst deze stengeldeelen te vernietigen door 

 omwerken of grondig afbranden, wordt hun deze voor hunne 

 ontwikkeling gunstige gelegenheid ontnomen en het optreden 

 der boorderplaag bestreden. 



De rupsen van Nymphula stagnalis, die de hama poetih ver- 

 oorzaken, kunnen niet leven zonder water. Door tijdelijk droog- 

 leggen van de sawahs verdwijnt de hama poetih volkomen. 



De klappertorren {Oryctes rhinoceres) leggen hunne eieren 

 in doode klapperstammen of hoopen afval, waar zich de larven 

 verder ontwikkelen. Door al zulke broedplaatsen te vernieti- 

 gen worden de omstandigheden voor het insect zoo ongun- 

 stig, dat de plaag verdwijnt. 



De witte wortelschimmel (Fomes senitostus) van Hevea ver- 



