DE TEELT VAN ZAADKOFFIE OP BANGELAN {^) 



DOOR 



Dr. P. J. S. Cramer. 



§ I. Inleiding. 



In de laatste jaren is hier op Java meer en meer een 

 streven merkbaar om aandacht te besteden aan de kwaliteit 

 van het zaad, dat men voor den aanleg van zijn aanplan- 

 tingen gebruikt. Met „kwaliteit" bedoel ik niet, of het zaad 

 kiemkrachtig is of niet, maar hoe van de planten, die er uit 

 opgroeien, de productie en groeikracht beoordeeld worden, 

 In de rubbercultuur en de theecultuur gaat men zich meer 

 en meer er op toeleggen, plantmateriaal te verkrijgen, dat 

 boven het gemiddelde staat; in de kina is hieraan door van 

 Leersum reeds sedert jaren gewerkt. Hoewel de koffiecultuur 

 voor West-Java van ondergeschikte beteekenis is, leek het 

 mij, wegens de algemeene zijden van het vraagstuk der 

 zaadteelt, niet zonder belang, hier eens een overzicht te geven^ 

 hoe in den gouvernements-zaadtuin voor koffie Bangelan de 

 zaadteelt is ingericht, welke moeilijkheden zich daarbij hebben 

 voorgedaan, en hoe deze overwonnen kunnen worden. 



Vooraf moge met enkele woorden de geschiedenis van den 

 tuin te Bangelan geschetst worden. De oprichting vond 

 plaats in 1901. In het oorspronkelijke werkplan werden vooral 

 proefnemingen in het belang van de praktijk op den voor- 

 grond gesteld ; er werd een reeks van tuinen aangelegd met 

 verschillend plantverband en verschillende tophoogte; andere 

 moesten dienen om de uitwerking van verschillende methoden 

 van grondbewerking na te gaan. De bedoeling was, aldus 

 voor de Javakoffie — toen ter tijd nog verreweg de belang- 

 rijkste koffiesoort — uit te maken, wat nu eigenlijk de beste 



(1) Voordracht, gehouden in de Soekaboemische Landbouwvereeniging. 



