— 402 — 



op Bangelan uitgeplant, echter nog niet voldoende in productie 

 om voor zaadlevering te kannen dienen, of slechts door enkele 

 zaaddragende boomen vertegenwoordigd. 



Een aantal soorten en vormen, meer van botanische beteeke- 

 nis, kan ik voorbij gaan ; slechts wil ik nog de congensis-koüie 

 vermelden, een West-Afrikaansche soort, die de Java-koffie 

 nabij komt, ongeveer het midden houdt lusschen deze en de 

 sienophylla-kottie. De soort heeft zoo goed als niet van bladziekte 

 te lijden, maar voldoet op Bangelan toch niet goed: de planten 

 staan dikwijls geel ; de productie blijft gering en de groeikracht 

 laat te wenschen over. Congensis lijkt mij een soort, die 

 vooral voor een proef in aanmerking komt op landen, waar 

 de Javakoffie nog goed wil. Van de opgenoemde soorten zijn 

 verder nog een aantal hybriden op Bangelan aanwezig, ge- 

 deeltelijk van ondernemingen afkomstig, zooals de populaire 

 Kawisari- en Kalimas-hybriden en enkele andere, minder al- 

 gemeen bekende; gedeeltelijk zijn zij ook in de aanplantingen 

 van Bangelan zelf gevonden. Zij zijn bij vermenigvuldigiog 

 door zaad niet constant en moeten dus door enting vermeer- 

 derd worden; voorloopig kan Bangelan nog geen groote hoe- 

 veelheden enten leveren en het heeft dus geen zin, hier uit- 

 voerig daarop in te gaan. 



Enkele hybriden, die wel door zaad te vermenigvuldigen 

 zijn, kunnen hier nog genoemd worden. In de eerste plaats 

 een paar hybriden tusschen robusta en Quillou ; de een, 

 onder den naam robusta 124 in de boeken voorkomende, 

 heeft Quillou tot vader gehad, de andere, in het tuinregister 

 Quillou A (breedblad) genoemd heeft genoemde soort als moe- 

 der gehad, terwijl het stuifmeel van robusta afkomstig was. 



De tuin, uit zaad van robusta 124 (dus eigenlijk robusta X 

 Quillou) aangelegd, is, zooals trouwens bij een hybride te 

 verwachten is, niet uniform, maar heeft toch jaren lang 

 reeds een bevredigende productie opgeleverd. Van een van 

 de mooiste boomen er uit is weer in 1912/1913 een jonge 

 aanplant aangelegd, die in 1915 voor het eerst droeg en da- 

 delijk bijna vier picol per bouw gaf. De moederboom zelf 

 kan bijzonder goed tegen schaduwgebrek, en het maakt den 

 indruk, dat ook de afstammelingen in dat opzicht uitmunten. 



