— 403 — 



Het is zeker een hybride, die voor de praktijk van belang 

 kan worden. Een tweede hybride, die waarschijnlijk ook bij 

 voortplanting door zaad goed produceerende, zij het ook niet 

 uniforme aanplantingen zal geven, is de bastaard tusschen 

 congensis en Ugandakoffie. Deze kruising schijnt spontaan 

 gemakkelijk vrucht te zetten ; een paar congensisboomen 

 naast Uganda's geven althans zoo goed als uitsluitend deze 

 hybride. De boomen zijn smal ; een plantverband van 8X8 

 voet is zeker voldoende. De oogst komt vroeg in het jaar 

 en bij de zware droogte van 1914 is gebleken, dat de bast- 

 aard goed tegen gebrek aan regen bestand is. 



§ 5. De aanvragen van verschillende soorten. 



Thans een enkel woord over de keuze van nieuwe soorten ; 

 niet zelden ontvang ik brieven vao planters, die vragen : 

 welke soort beveelt u aan voor mijn onderneming, die onder 

 die of die omstandigheden verkeert? In het algemeen is 

 daarop zelden een beslist antwoord te geven. Men kan mis- 

 schien in het bovenstaande enkele wenken vinden voor een 

 doelmatige keuze. Maar in het algemeen houde men zich 

 aan den regel, voorzichtig te zijn en niet op eens groote 

 oppervlakten met een nieuwe soort te beplanten, wanneer 

 men niet bij ondervinding weet, dat deze in de streek goed 

 wil. Ook op de ervaring van een of twee jaar is het ge- 

 vaarlijk af te gaan. Vooral de Quillou is in dit opzicht 

 leerzaam geweest: door de bijzonder mooie resultaten, met 

 deze soort op Bmgelan verkregen, heeft men allerwege met 

 de nieuwe soort proeven genomen, en dikwijls zeer mooi 

 staande, echter weinig produceerende aanplantingen gekregen ; 

 soms ook tuinen, die in 't eerste productiejaar, wat vrucht- 

 dracht betreft, verre bij robusta ten achter bleven, een volgend 

 jaar haar echter in opbrengst flink overtroffen. 



Wanneer men nieuwe sooit wil aanplanten, stelle men 

 zich dus eerst de vraag: een robusta-achtige of een liberia- 

 achtige? en daarna: welke soort? Geldt het robusta-achtige 

 vormen, dan zal men, wanneer nog geen gegevens over het 

 gedrag der verschillende nieuwe vormen aanwezig zijn, het 

 beste doen door zich aan de robusta te houden, echter tevens 



