— 413 — 



les pour de fortes sommes; elle s'appelle la sakh... (Denaam 

 is een verbastering van het Chineesche cha of chia, in Japan 

 als Tsia uitgesproken. Het woord teh of the komt van zuid- 

 oostelijk China.) 



In geen enkele reisbeschrijving uit de Middeleeuwen vindt 

 men iets over thee, zelfs niet bij Marco Polo. Eerst in 1559 

 wordt weer van thee melding gemaakt, in de geschriften van 

 den Venetiaan Ramusio. Ongeveer tegelijkertijd schrijft de 

 monnik Gaspar da Cruz er over aan den koning van Portu- 

 gal. We vinden in de vertaling (van 1625) van genoemd ge- 

 schrift door S. Purchas het volgende: „Whatever person or 

 persons come to any mans house of qualitie hee hath a 

 custome to offer him in a fine basket one Porcelane, or as 

 many as the persons are, with a kinde of drinke whicb they 

 call cha, which is somewhat bitter red and medicinall which 

 they are wont to make of a certayne concoction of herbes 

 somewhat bitter: with this they welcome comraonly all man- 

 ner of persons that they doe respect, be they strangers or 

 be they not; to me they offered it many times". 



Uit de geschriften, dateerende van ongeveer denzelfden 

 tijd, van Maffeus en Boteio, en eveneens van de paters 

 Riccius en Trigantius, halen we het volgende aan (vertaling 

 Purchas): The Japanners pay deare for it, ten or twelve 

 Duckets a pound for the best, and use it otherwise, putting 

 the poulder of the leafe to hot water as much as two or 

 three spoonefulls : the Chinois put the leaves themselves into 

 the hot water, which they drinke, leaving the leaves be- 

 hinde." 



Langzamerhand kwamen er meer gegevens over de plant, 

 maar van de bereiding wist men nog niets. Steeds hoorde 

 men, dat de cha of the hooge waarde had in de landen, waar 

 ze bereid werd, en het is geen wonder, dat de Nederlanders 

 eindelijk er over dachten, ook thee in Europa in te voeren. 

 Dit gebeurde, en do thee werd met groote winst verkocht. 

 De ondervinding leerde toen reeds, dat men zeer voorzichtig 

 moest zijn met de verpakking. 



Onze landgenoot Joan Nieuhof gaf de eerste uitgebreide 

 beschrijving van de thee, toen hij toegevoegd was aan het 



Teysmannia 1916. 28 



