— 420 — 



geheel aan de particuliere industrie over te laten. De gou- 

 vernements theetuinen werden afgeschaft en de contracten 

 ontbonden, sommige dadelijk, andere na eenigen tijd. In 1865 

 werden de laatste aanplantingen in huur afgestaan. 



De nieuwe ondernemingen moesten f 24.— tot f50.— per 

 bouw en per jaar betalen, al naar gelang van den grond en 

 den aanplant. Zoo ontstonden toen de theeondernemingen : 

 Wonosobo in Bagelen, Tjarennang in Cheribon, Djatinangor, 

 Sinagar, Parakan Salak, Tjikadjang en Tjioemboeleuit in de 

 Preanger. Het zag er echter in dien tijd voor de particuliere 

 industrie niet erg gunstig uit. Mundt geeft als verklaring 

 daarvan, dat de Regeering het nooit ernstig gemeend had met 

 het aanmoedigen van de theecultuur, want dat zou de gou- 

 vernements koffiecultuur kunnen benadeelen en dat mocht 

 in geen geval gebeuren. Voor deze gouvernements koffiecul- 

 tuur moest al het andere wijken. 



Langzaam, zeer langzaam breidde de theecultuur zich uit; 

 echter belangrijker werd deze uitbreiding, toen de agrarische 

 wet tot stand kwam en in 1870 in Indië werd ingevoerd. 

 Men kon toen voor 75 jaar gronden in erfpacht krijgen, ter- 

 wijl ook huurgronden in erfpachten konden worden gecon- 

 verteerd. Van deze bepaling werd wel door allen gebruik 

 gemaakt. Volgens Moore was er in 1898 geen enkele theeon- 

 derneming meer op huurgrond. 



Al was nu de toestand der theecultuur beter geworden, 

 toch bleven de theeprijzen laag, en de kwaliteit liet nog veel 

 te wenschen over, terwijl er een hevige concurrentie van 

 Britsch-Indië ontstond. Enkele fabrikanten kwamen toen op 

 het denkbeeld, thee naar Londen te verzenden in plaats van 

 naar Amsterdam. In 1877 kwam de eerste factuur van Pa- 

 rakan Salak te Londen aan. De prijzen waren niet veel be- 

 ter, maar de Engelsche makelaars wezen de Java-fabrikanten 

 met de meeste welwillendheid op de fouten van het product 

 en gaven hun monsters goede Britsch-Indische thee als voor- 

 beeld. Het bleek toen, dat niet alleen de bereiding op Java 

 achterstond, maar dat ook de Britsch-Indische thee een krach- 

 tiger smaak had en de blaren grooter waren. 



Toen liet men in 1878 zaad uit Assam komen, en het bleek. 



