— 455 — 



Stel, dat een veld in N kleine veldjes, alle met dezelfde va- 

 riëteit beplant, verdeeld is. Laat p de opbrengst van een klein 

 veldje zijn. De waargenomen variaties in de waarden van p 

 kunnen geheel van het toeval afhankelijk zijn, daar de indi- 

 viduen van elke variëteit verschillend zijn en de veldjes klein 

 zijn, of wel zij worden veroorzaakt door grond verschillen. 



Als de onregelmatigheden in het proefveld zoo groot zijn, 

 dat zij invloed hebben op de opbrengst van oppervlakten 

 grooter dan die van een enkel veldje (onregelmatigheden in 

 den grond, die alleen op de planten van een enkel veldje in- 

 vloed hebben, kunnen meestal buiten rekening gelaten worden, 

 daar hierdoor voor een groot deel de individueele verschillen 

 van de planten veroorzaakt worden en zij op alle veldjes van 

 een proefveld voorkomen), dan zullen sommige groepen van 

 veldjes een hoogere opbrengst geven dan het gemiddelde, en 

 andere een lagere. 



Laten nu de opbrengsten van m grootere velden Cp, ieder 

 bestaande uit n naast elkander liggende veldjes, bepaald wor- 

 den. Het verband tusschen de opbrengsten van de veldjes 

 van een grooter veld Cp zal een maat geven (van o tot 

 1) voor de verschillen in vruchtbaarheid van den grond. 

 Indien dit verband ongeveer o is, dan zijn de onregelmatig- 

 heden van het veld niet zoo groot, dat zij op de opbrengsten 

 van naast elkander liggende kleine veldjes in dezelfde richting 

 invloed uitoefenen. Wanneer de grond minder homogeen is, 

 dan zal ook het verband grooter worden. 



De grootte van de verkregen coëfficiënt zal eenigszins af- 

 hangen van de bepaalde waarden, van de plantensoort, en ook 

 van de grootte van de veldjes en de gekozen grootere com- 

 binatievelden. H, vindt voor het verband (waarvan de afleiding 

 te vinden is in Biometrika 9 blz. 446 — 472) de volgende 

 formule: 



rP P <[S (Cp=')-S (p^ ) ] /m [D(D-1)]>- x2 

 rPi P. ^ ^p, . 



S = som 



Cp rr opbrengst der combinatievelden 

 p = opbrengst der veldjes 

 5-p r= middelbare fout van de veldjes 

 TT =z gemiddelde opbrengst van de veldjes 



