DE 0>^TWIKKELING VAN DEN NATTEN RIJSTBOUW. 



I. 



In een der vorige nuoaniers van Teysraannia werd door den 

 heer Koens de vraag besproken of, althans op een groot dee), van 

 Sumatra, en mogelijk wel van de andere eilanden der Buiten- 

 bezittingen, natte rijstbouw a priori te verkiezen is boven 

 de daar toegepaste ladangcultuur. Hij heeft getracht enkele 

 opbrengstcijfers te verkrijgen van deze laatste, en, hoewel te 

 weinig ora er een algemeen oordeel op te baseeren, raag zeker 

 wel gezegd worden, dat deze cijfers wel een andsr idee geven 

 van den ladangbouw dan het tot dusver gangbare. 



Ik ben niet in staat om hier cijfers te geven, maar wel enkele 

 algeraeene opmerkingen over den ladangbouw. In 't begin van 

 dit jaar maakte ik een reis door de Kampar-streken in de 

 omgeving van Bangkinaog. Dit terrein hier is zwak golvend 

 en bestaat bijna geheel uit denudatie-raateriaal van de wes- 

 telijk gelegen bergketens. Deze nu bestaan uit: oudeschie- 

 fers, kwartsieten en granieten, en 't is dus te begrijpen, dat 

 uit dit materiaal een allerarmste grond is ontstaan. 



Alleen onmiddellijk langs de rivier vindt men een min of 

 'meer breede strook grond, bestaande uit recente rivieraf- 

 zetting, die vruchtbaarder is en waar de bewoners zich dan 

 ook hebben opgehoopt. Daar onder de golvende vlakte zich, 

 betrekkelijk ondiep, een ondoorlatende oude kleilaag bevindt, 

 zijn vele plaatselijke terrein-inzinkingen met water gevuld 

 en hierin heefr, mede door 't absoluut gebrek aan basische stof- 

 fen, veenvorming plaats gehad. Dit veenwater nu stroomt door 

 kleine stroompjes naar de groote Kamparrivier en passeert 

 dan dikwijls de recente rivierafzettingen. Deze zijn nu door 

 het veenwater geheel uitgebleekt. Ik &ta hier een oogenblik 

 uitvoerig bij stil, omdat dergelijke terreinen hier in Midden 

 Sumatra in reuzenuitgestrekthedeu voorkomen, 't Onvrucht- 



Toy<mannia, 11)16. 32 



