— 475 — 



Eveneeus heeft men wel opgemerkt, dat stroomend water 

 zeer gunstig werkt. Maar op natuurlijk bevloeide hellende ter- 

 reinen kan men geen padi planten, daar dan de plantjes met den 

 modder wegspoelen. En zoo kwam men er toe, met het gra?, 

 dat toch verwijderd moest worden, kleine pirings te maken. 



Van natuurlijke bevloeiing tot een stuwdam is een korte 

 afstand, en toen de stuwdam eenmaal ontdekt was, volgde 

 de gegraven waterleiding vanzelf. En eveneens is 't duidelijk, 

 dat uit de telkenjare gemaakte graspematangs, de permanente 

 grondpematangs ontstaan zijn. De eigenaardige dambordstruc- 

 tuur is gemakkelijk te begrijpen, èn als de eenvoudigste soort 

 van terr assenaan leg, èn uit de wijze van werken. 



Toen men eenmaal zoover gekomen was, en dus het stand- 

 punt van Si Pirok had bereikt, was de permanente sawah- 

 cultuur voor goed ingeburgerd en zou nooit weer verdwijnen. 

 Immers was nu gebleken, dat ze technisch uitvoerbaar was, 

 en men had ze leeren waardeeren als 't meest zekere middel 

 voor de voedselvoorziening. 



Naarmate nu de dambordensawahs langer in cultuur warer, 

 namen ze hoe langer hoe meer een onregelmatigen vorm 

 aan, bepaald door den terrein vorm. 



Dit behoeft niet altijd opzettelijk te zijn gebeurd, 't Is ge- 

 makkelijk te begrijpen, dat de pematangs tusschen pirings met 

 weinig hoogteverschil geleidelijk wegvielen, en dat zoo de groo- 

 tere pirings ontstonden. En toen was 't ook mogelijk, de sawahs 

 te gaan ploegen. Ik geloof niet, dat de "pirings opzettelijk groc- 

 ter gemaakt zijn met dit doel. Wel is dit het geval in een 

 volgende phase. De ploegcultuur is dan ingeburgerd en men 

 ziet de voordeelen er van in. En nu gaat men opzettelijk ver- 

 schillende kleinere pirings bijeenvoegen tot een groote om 

 het ploegen mogelijk te maken. 



Nu zal men misschien zeggen, dat men toch thans bij den 

 aanleg van sawahs dezen gang van zaken niet meer volgt. 

 Inderdaad is dit zoo. Maar ook nergens gaat men bij den nieuw- 

 bouw van sawahs boven het standpunt der omgeving uit. Zoo 

 maakt men in Angkola geen Si Prioksawah, en in Mandailing 

 geen Agam-sawahs. Komt dit nu louter doordat men geen 

 andere sawahtypen kent, of zijn er nog andere factoren in 



