— 477 — 



Bij de dambordensawahs kunnen we onderscheiden jaarlijks 

 terugkeerenden arbeid en arbeid voor eenmaal verricht, althans 

 voor langoren tijd. De jaarlijks terugkeerende kosten zijn 

 niet te beschouwen als kapitaalvastlegging, maar als produc- 

 tiekosten. Verder kunnen we 't volgende schema opstellen : 



Productiekosten. Grond v e rbeterings kapitaal. 



a. Ieder jaar nieuwe pematang. 



h. „ ,. „ „ Perm. of semiperm. stuwdam. 



<^ „ „ „ „ id.; bovendien een bandar. 



d. id. ; id.; en perm. pematangs. 



e. id. ; id. ; id.; bovendien een 



groot grondverzet voor groote 

 pirings. 



Uit dit overzicht is duidelijk af te leiden, dat het type e 

 een veel grooter kapitaal vereischt dan het type a, en dat 

 de andere tusschenvormen zijn. Hoe groot telkens de noo- 

 dige kapitalen zijn, in geld uitgedrukt, is natuurlijk in *t 

 algemeen niet te zeggen. Dit moet voor ieder geval afzon- 

 derlijk beoordeeld worden, maar dat dit van type a tot 

 type e per H. A. sawah een heel bedrag is, lijdt geen twijfel. 



Na deze, uit den aard der zaak korte uiteenzetting meen 

 ik, dat het wel mogelijk is, enkele conclusies te strekken van 

 belang voor de irrigatie in de Buitenbezittingen, misschien 

 ook wel in sommige deelen van Java. En 't is niet onmo- 

 gelijk, dat ik daarbij in conflict kom met de tot nu toe 

 gevolgde beschouwingen. 



V. 



Bij de sawahcultuur zijn tweeërlei werkzaamheden uit el- 

 kaar te houden: de jaarlijks terugkeerende, en die, welke 

 slechts voor eenmaal geschieden of met zeer groote tusschen- 

 poozen. Deze laatste zijn te beschouwen als kapitaalvast- 

 legging. Hoe meer ontwikkeld een streek is, hoe meer vastge- 

 legd kapitaal men er vindt. Dit is een zoo algemeen waar 

 te nemen verschijnsel, dat men zon kunnen spreken van een 

 economische wet, en wel zoo, dat de graad van ontwikkeling 

 wordt bepaald door 't vastgelegde kapitaal. En dit gaat 

 niet alleen op voor den landbouw, maar voor alle mogelijke 

 bestaansmiddelen. 



