— 488 — 



Tegenwoordig — dat v;ril zeggen sedert enkele jaren — 

 schijnt er een ,trek" van hazen plaats te hebben naar het 

 Westen, aan gene zijde van de oorspronkelijke grensrivier. 

 Persoonlijk hebben wij een paar exenaplaren er van waarge- 

 nomen nabij Rangkasbitoeng in Bantam, waar de dieren ook 

 bij de bevolking reeds bekend bleken te zijn onder den Ba- 

 taviaschen naam. Zooals gezegd, dateert deze emigratie slechts 

 van enkele jaren her. Wat kan de oorzaak zijn van dezen in- 

 breuk op den overigens tegenwoordig ook al bestreden, doch 

 in bet algemeen toch juist gebleken, oerouden regel, dat de 

 Natuur geen sprongen maakt? Kan het zijn, dat ook hier 

 de Mensch, zij het ongewild, het wonder veroorzaakt heeft 

 door den aanleg van een spoorbaan met de daarin gelegen 

 brug ovei" de Tjikandi, die aan avontuurlijk aangelegde hazen 

 eindelijk de eeuwen ontbeerde gelegenheid heeft verschaft, 

 om aan den overkant te komen? Wie zal het zeggen? 



Het Javasche haas is van een even bedeesde natuur als 

 zijn Earopeesche verwant Lepiis timidus. Daarom ontwijkt 

 ook eerstgenoemde bij voorkeur de verblijfplaatsen van den 

 mensch. Doch ook het bosch met zijn sombere schaduw en 

 Tochtigen bodem is niets voor Lepelman. Zijn terrein is de zon- 

 nige beboelak; zonnig, ja, maar niet zoo, of, als het heet wordt, 

 hij er toch beschutting kan vinden tegen de al te felle stralen 

 van de dagvorstin. Want daar moet Lampe ook niet veel van 

 hebben. Bovendien, zijn angstige aard noopt hem om, overdag 

 althans, gezichtsdekking te zoeken tegen hen, die een be- 

 geerige belangstelling voor hem koesteren. Vandaar is eenigs- 

 zins dicht struikgewas — zij het in afzonderlijke boschjes 

 over de vlakte verspreid — een levensvoorwaarde, waar het 

 haas niet buiten kan. Soms komt de mensch hem te hulp 

 in zijn neiging tot een verborgen dagleven door den aanleg 

 van serehtuinen. Dat zijn dorado's voor den langoor, als de 

 stoelen goed in het blad staan, want daar vindt hij alles wat 

 hem aangenaam is, voor het kiezen : zon op de onbeplante 

 ruimten tusschen de pollen, zoolang het hem lust, schaduw 

 onder de stoelen zelf, als het hem een beetje te balsemiek 

 wordt, en bovenal dekking zonder in zijne bewegingen be- 

 lemmerd te worden, 't Kan niet mooier. Kwaad doet hij aan 



