— 530 ~ 



ze zich langzamerhand ontwikkelde tot de thans bestaande 

 Hoogere Land-, Tuin- en Boschbouwschool. 



De Wageningsche school, met een proefbetrijf, dat daar- 

 om alleen reeds niet dienen kon als model van eeu gewoon 

 bedrijf, bleef langen tijd alleen. Enkele grootgrondbezitters 

 zonden er hun zoon heen, maar van invloed op den boeren- 

 stand vs^as deze school niet en kou het ook niet zijn. Men 

 vergat te langen tijd, dat de landbouwer niet de school, 

 maar de school den landbouwer moest opzoeken. Maar zelfs 

 al was dit het geval geweest, dan geloof ik niet, dat in 

 dien tijd het landbouwonderwijs veel invloed zou hebben 

 gehad. De tijden waren buitengewoon gunstig, öok met 

 verouderde werkwijzen was men in staat om goede winsten te 

 maken, terwijl de landbouwwetenschap nog zeer vele leemten 

 had, die haar in conflict brachten met de practijk. 



Toen echter de voor geheel West-Europa zoo ernstige, maar 

 tenslotte in haar gevolgen zoo zegenrijke landbouwcrisis 

 aanbrak, werd men wel gedwongen om andere werkwijzen te 

 gaan volgen of het landbouwbedrijf op te geven. Intus- 

 schen waren door de wetenschap verscheidene belangrijke 

 kwesties tot oplossing gebracht (men denke slechts aan de 

 kwestie der groene bemesting) en nu dwongen de omstandig- 

 heden de landbouwers tot toepassing van die resultaten. 



't Is geen wonder, dat thans de tweede stap, de popu- 

 lariseering der wetenschap, resultaten opleveren kon. 



Hoe heeft men die nu aangevat? 



Reeds vrij lang vóór dien crisistijd had men er over 

 gedacht, van de onderwijzers bij het lager onderwijs gebruik 

 te maken om de landbouwers te bereiken. Daartoe had men 

 de gelegenheid geopend om een landbouwacte te verwerven. 

 Evenwel, daar geen noemenswaardige voordeelen hieraan 

 verbonden waren en de studiegelegenheid uijna geheel ont- 

 brak, bleef deze maatregel zonder invloed. 



Bij 't begin der jaren negentig echter werd de zaak 

 flink aangevat. Een aantal landbouwleeraren werden aan- 

 gesteld, wier voornaamste taak de verbreiding van landbouw- 

 kennis onder de bevolking was. 



Een aantal landbouwwinterscholen werden opgericht en 



