— 532 — 



onder de gewone schoolinspectie, maar onder den landbouw- 

 leeraar. De subsidieering vond niet plaats door 't Dep. v. 

 Binnenl. zaken (waaronder onderwijs behoort) maar door 't 

 Dep. van Landbouw. De eenige band bestond hierin, dat 

 het gegeven werd door onderwijzers bij het gevvone onderwijs. 



Ik wensch hier thans niet te spreken over de subsidierege- 

 ling, enz., maar alleen wijzen op de buitengewoon gunstige 

 resultaten, die deze cursussen opleverden, en nagaan, waar- 

 aan die te danken zijn. 



Allereerst wil ik het dan hebben over de onderwijzers zelf. 

 Ik wil dit hierom doen, omdat men in Indië daarover dikwijls 

 een geheel verkeerd idee heeft. De meening hier is toch niet 

 zelden, dat een stadsschool beter is dan een dorpsschool 

 en dat iemand dorpsonderwijzer blijft door mindere capaci- 

 teiten. Toch is niets minder waar. Er zijn vele slechte 

 stadsscholen en vele uitnemende dorpsscholen, die in 't minst 

 niet voor de beste stadsschool behoeven onder te doen. En 

 dit komt hierdoor, dat een groot aantal zeer goede onder- 

 wijzers de voorkeur geven aan het dorpsleven boven het 

 stadsleven. Vooral is dit het geval met hen, die van het 

 platteland afkomstig zijn. Zij kennen de voordeelen van 't 

 buitenleven, zijn er in opgegroeid en vinden er hun natuur- 

 lijk milieu. Het stadsleven drukt hen. Hier komen dikwijls 

 nog finantieele overwegingen bij, maar vooral psychologische. 

 De stad maakt hen tot een uit de velen (en nog niet eens 

 een groote), het dorp erkent hen als de meerontwikkelde, hier 

 oefenen ze invloed, hier zijn ze zeer, zeer dikwijls de ver- 

 trouwenslieden van den kleinen man. 



En deze onderwijzers zijn het geweest, die de cursussen 

 begonnen. 



Veel meer nog dan hun onderricht is het geweest hun 

 persoon, het hun geschonken (en verdiende) vertrouwen, hun 

 invloed. 



Bovendien, kenden ze niet reeds van kinds af het land- 

 bouwbedrijf? Hoevelen waren niet kinderen van kleine land- 

 bouwers, die zelf de nooden en behoeften van deze volksklasse 

 hadden gevoeld, die zeker zeer goed de fouten kenden van 

 het bedrijf. Al konden ze zelf soms niet ploegen, wat nood. 



