— 539 — 



tering te breugen in den Inl. landbouw. Nadat hiermee 

 was begonnen, werd door de wetgevende macht van deze 

 kolonie aangenomen een „Act to establish stations l'or practicul 

 instrüction in matters concerning agriculture and a system of 

 agriculture demonstration and development". 



Opzettelijk landbouwonderwijs wordt niet gegeven, noch 

 op de lagere scholen noch aan elementaire vakscholen. 



Men heeft groote provinciale demonstratievelden, die te- 

 vens dienst doen voor proefnemingen en zaadtuin. Daarnaast 

 komen voor een groot aantal kleine demonstratievelden, 

 waarbij men tot einddoel heeft:^iedere gemeente een. Deze staan 

 onder controle van den leider der centrale inrichting. 



De groote tuin komt dus eenigszins overeen met den be- 

 kenden tuin te Moeara Snim. 



Men had in 1913 van dit systeem groote verwachtingen. 

 Evenwel sprak ik in de maand October van verleden jaar te 

 Buitenzorg den heer Wester, ambtenaar bij 't Dep. v. Land- 

 bouw op de Filippijnen, die op Java was voor de koffiecul- 

 tuur. Deze vertelde toen, dat over 't algemeen de resulta- 

 ten niet meevielen. 



Na bovenstaand kort overzicht wil ik thans de verschil- 

 lende systemen toetsen aan de eischen, in de inleiding ge- 

 noemd. 



Het zal dan opvallen, dat in Holland 't systeem van ele- 

 mentair landbouwonderwijs, hoewel zeer zeker in onderdee- 

 len te verbeteren, over 't geheel aan de eischen van een doel- 

 treftend landbouwonderwijs voldoet. Trouwens, de resultaten 

 zijn daar om het te bewijzen. En hetzelfde geldt evenzeer voor 

 't landbouwonderwijs in Duitschland, België en Denemarken. 

 Over Frankrijk en Engeland zou nog wel wat te zeggen zijn, 

 maar dit valt buiten 't bestek van dit opstel. 



In Hongarije is zeer zeker het type vakonderwijs goed ge- 

 kozen voor de daar heerschende toestanden, maar 't aantal 

 inrichtingen is te gering om van veel invloed te kunnen zijn. 

 Ditzelfde geldt in nog veel sterkere mate voor Zuid Afrika. 

 Ook hier is zeker 't systeem goed, maar een groote invloed 

 kan er niet van worden verwacht. Er ontbreekt nog een 



