— 540 — 



schakel in de keten om tot de groote massa te koraen. 

 't Zelfde geldt voor Argentinië. 

 Wat Ceylon betreft, 't is mijn vaste overtuiging, dat men 

 daar op den verkeerden weg is. 



De eenige werkelijke vakschool, waarvan de opening met 

 beminnelijke bescheidenheid werd aangekondigd als van enor- 

 me beteekenis voor „the East", is een geheel verkeerd opge- 

 zette inrichting. Deze school zal mettertijd afleveren menschen 

 met een hoofd vol onbeprepen, in elk geval niet verwerkte 

 dingen, die geen aansluiting vinden bij den inlandschen land- 

 bouw. En het elementair landbouwonderwijs, belichaamd in 

 „the Schoolgardens", heeft wel 't voordeel van groote tal- 

 rijkheid der inrichtingen en weinige kostbaarheid, maar geeft 

 geen vakonderwijs, 't Is een aardige „Spielerei", die on- 

 schuldig zou zijn, als men er niet door in de meening 

 verkeerde, werkelijk wat te doen aan elementair land- 

 bouwonderwijs. 



Wat de Duitsche koloniën betreft, 't is duidelijk te be- 

 merken, dat men hier te doen heeft met zeer jonge landen, 

 met primitieve toestanden, 't Systeem lijkt niet kwaad, maar 

 behoeft nog groote uitbreiding, wat natuurlijk niet behoeft 

 te verwonderen. Wel is *t eigenaardig, dat hier zoo de 

 nadruk wordt gelegd op de teelt van export-gewassen. Dit 

 valt trouwens saam met de geheele Duitsche koloniale po- 

 litiek. 



De Filippijnen hebben geen eigenlijk landbouwonderwijs 

 voor de breede bevolkingskringen. Wel schijnt het, dat men 

 bij eventueele invoering hiervan het practijk-onderwys zou 

 verkiezen. Evenwel, men wendt zich met de demonstratie- 

 velden niet tot de jeugd, maar tot de ouderen en 't is reeds 

 bijna overal gebleken, dat dit zonder succes blijft, indien de 

 omstandigheden niet op buitengewone wijze meewerken. 



Het demonstratieveld te Moeara Knim wijst hierop en mijn 

 eigen ervaring gaat in dezelfde richting. Nog veel sterker: 

 bij een reis door Tapanoeli in 't begin van dit jaar zag ik bij 

 Batang Toroe rubberaanplantingen van de bevolking te mid- 

 den van ondernemingstuinen. De laatste waren uitmuntend, 

 maar de eerste een zeer slechte imitatie. Demonstratievelden 



