— 546 — 



zijn en 't schijnt mij toe, dat we al heel blij mogen zijn, ale 

 goede recepten ook goed worden gevolgd. Ook hier kon 't 

 wel zijn, dat ,,le mieux est l'ennemi du bien". 



Kunnen nu de onderwijzers deze recepten geven? Mij dunkt 

 van niet, want zij zijn zeker niet in staat om de consequenties 

 er van in te zien, vooral niet de economische, en daarop komt 

 het ten slotte toch heelemaal aan. Bovendien, deze recepten 

 krijgt men niet ingevoerd door lezingen te hcuden, maar 

 door het te laten doen. Ot dacht men, dat het in een thee- 

 streek iets gaf, besprekingen te houden over groven en fijnen 

 pluk, goede snoei en vooral: cleanweeding of selected wee- 

 ding, wanneer niet tevens practisch onderwijs volgt, ook in 

 de economische resultaten? Of in een klapperstreek over het 

 nut van draineering, grondbewerking en bemesting? 



De cursussen der goeroes zullen verloopen in algemeen- 

 heden of in onbegrepen botanische en chemische geleerdheid. 

 En hieraan bestaat heusch geen behoefte. 



Ik wil hiermee weer niet zeggen, dat landbouwonderwijs 

 aan de toekomstige onderwijzers niet nuttig zou kunnen zijn. 



Ik wensch zelfs verder te gaan en te beweren, dat 't 

 voor hen noodzakelijk is, niet alleen als een nuttig tegen- 

 wicht tegen hun al te schoolsche vorming, maar ook om an- 

 dere reden. We zullen wel er op kunnen rekenen, dat de 

 abituriënten der tweede klasse Inl. scholen, wier aantal toe- 

 neemt volgens een wiskunstige reeks, hoe langer hoe minder 

 een emplooi kunnen vinden in eene of andere betrekking, 

 maar zullen moeten terugkeeren tot het ouderlijk bedrijf. 

 En het zou dwaas zijn, bij het onderwijs aan de 2e klasse 

 scholen daarmee geen rekening te houden. Zeer zeker moet het 

 gewone onderwijs geen vakonderwijs worden, maar wel is 't 

 noodig, rekening te houden met den toekomstigen werkkring 

 der leerlingen. En des te gemakkelijker kan dit hierinindië 

 (de groote plaatsen uitgezonderd), waar bijna ieder zijn be- 

 staan vindt in den landbouw. 



Het geheele lagere onderwijs dient met den landbouw 

 voeling te hebben. En dit kan gemakkelijk. Wat is er bij- 

 voorbeeld tegen, in de leesboeken allerlei onderwerpen te be- 

 spreken van landbouwkundigen en economischen aard in 



