— 580 — 



te wensen overliet, de oorzaak daarvan gezocht moest worden 

 in voorkomende plagen of ziekten, waarmee de beheerder 

 totaal onbekend was. 



In verband met het voorgaande kan het zijn nut hebben, een 

 overzicht samen te stellen van de in onze koloniën bekende 

 klapperkwalen, want een dergelik overzicht bestaat nog niet. 



Schrijver dezes is zich maar al te zeer bewust, dat dit werkje 

 nog geenszins op volledigheid aanspraak kan maken, om de 

 eenvoudige reden, dat op het gebied der klapperpathologie 

 nog betrekkelik weinig door onze Indiese biologen is on- 

 derzocht. Het zal dan ook geheel geen verwondering baren, 

 indien vroeg of laat nieuwe pathologiese vraagstukken in 

 verband met de klapperkultuur de aandacht zullen vragen. 

 Dit neemt echter niet weg, dat de meest belangrijke ziekten 

 en plagen wel bekend zijn en meer uitvoerig behandeld zul- 

 len worden. 



Vele dierlike vijanden en de aard van hun beschadiging 

 vindt de lezer afgebeeld. Voor zover het echter dierlike plagen 

 betreft, waarvan ter herkenning een korte beschrijving reeds 

 voldoende is, als b. v. Maleise beer, wild zwijn, kalong, klap- 

 pereekhoorn e. d., werd daarmede volstaan om de omvang 

 en de kosten van deze verhandeling niet onnodig te vergro- 

 ten. Eveneens waar het gold vi;ianden, die van weinig belang 

 zijn, werden geen afbeeldingen gegeven. 



Vrijwel alle afbdeeldingen zijn door schrijver zelf vervaar- 

 digd; waar het tegendeel het geval was, is zulks vermeld. 



Ook de nuttige dieren en tevens enkele abnormaliteiten van 

 de klapper zullen hier behandeld worden. 



Ten slotte betuigt schrijver gaarne dank aan allen, die hem 

 door het zenden van materiaal of anderszins bij het samen- 

 stellen van dit werkje van dienst geweest zijn, niet het minst 

 aan de heer C. Ritsema Czij, Konservator aan het „Rijksmu- 

 seum voor natuurlijke Historie" te Leiden, die met het ver- 

 strekken van verschillende systematiese inlichtingen behulp- 

 zaam is geweest. 



P. E. Keuchenius. 

 Djember, Oktober 1916. 



