— 18 - 



2. Het isoleeren van Rhizobium en de berei- 

 ding der reinculturen. 



Bij de pogingen om knolletjes-bacteriën, die wij kortheids- 

 halve Rhizobium zullen noemen, te isoleeren uit de knol- 

 letjes en in reincultuur voort te kweeken, zijn in den 

 aanvang nog al eens flaters begaan. Licht worden, wanneer 

 men de entnaald in het knolletje heeft gebracht, ook vreem- 

 de bacteriën meegenomen, en deze ziju door sommige on- 

 derzoekers voor de echte knol-bacteriën {Rhizobium) aan- 

 gezien. 



Deze fout werd in de hand gewerkt door de omstandig- 

 heid, dat de groei van Rhizobium langzaam is; ziet men 

 dus op de gelatine- of agarplaat spoedig koloniën van snel- 

 groeiende bacteriën opkomen, dan kan men zeker zijn, 

 met een „verontreiniging" te doen te hebben, m. a. w. 

 met vreemde indringers, niet met Rhizobium. 



De meeste onderzoekers zagen op hun gelatineplaten 

 eerst na een dag of 4 de koloniën van Rhizobium te voor- 

 schijn komen, andere (Rossi) vermelden zelfs, dat dit eerst 

 na 7 of 8 dagen plaats vond. 



Al spoedig bleek verder, dat de voedingswijze der bac- 

 teriën gedurende de kunstmatige cultuur van veel invloed 

 is op hun vermogen om in de plant te dringen en knol- 

 letjes te vormen. Het gaat met Rhizobium als met de pa- 

 thogene (ziekte-verwekkende) bacteriën : ook bij deze is het 

 vermogen om plant of dier aan te tasten, in de weefsels te 

 dringen of deze op andere wijze aan te vallen, zeer ver- 

 schillend en, indien men ze kunstmatig cultiveert, afhan- 

 kelijk van verschillende cultuur-omstandigheden. Zoo kan 

 het gebeuren, dat cholera- of typhusbacteriën in kunst- 

 matige cultuur krachtig groeien en alleszins levenskrachtig 

 zijn, doch spoedig geheel onschadelijk worden en het ver- 

 mogen om raensch of dier aan te tasten geheel verliezen. 

 Men zegt dan dat zij hun ziekteveroorzakende kracht of 

 hun ^virulentie" verloren hebben. 

 Op soortgelijke wijze nam men bij Rhizobium waar, dat 



