— 21 — 



plaats hebben door ze eerst goed af te wasschen onder 

 de waterkraan, teneinde de aarde zooveel mogelijk te ver- 

 wijderen, vervolgens de knoUetjes, waaruit men de bacteriën 

 wil isoleeren, gedurende 2 of 3 minuten in 0,5 % zwak 

 aangezuurde sublimaat oplossing te houden en daarna met 

 steriel water af te spoelen. 



Veel moeite hebben zich sommige onderzoekers (o. a. 

 Süchting) getroost om na te gaan, of het verschil maakte, 

 welke knoUetjes men gebruikte ter verkrijging van Rhi- 

 soömm-materiaal voor de reinculturen. Nagegaan werd 

 bv., of de bacteriën uit knoUetjes van den hoofdwortel ook 

 virulenter waren dan die uit knoUetjes van de zij wortels, 

 of de virulentie ook verschillend was bij bacteriën uit de 

 knoUetjes van oude en van jonge planten, en ook, of 

 misschien de bacteriën uit de weinige knoUetjes, die 

 planten, gegroeid op salpeter-rijken bodem vertoonen, een 

 bijzondere mate van virulentie vertoonen. In al die geval- 

 len kon echter geen merkbaar verschil in virulentie be- 

 speurd worden, en men kan gerust zeggen, dat men slechts 

 te zorgen heeft, voor de isolatie knoUetjes te gebruiken, 

 die nog frisch en niet te oud zijn. 



Het is wellicht niet overbodig, te waarschuwen, de knol- 

 letjes, die door aaltjes {Heterodera radicicola) worden ver- 

 oorzaakt, niet aan te zien voor de normale wortelknoUetjes. 

 Dikwijls komt die vergissing bij practici voor. In het la- 

 boratorium echter is het in een oogenblik uitgemaakt, 

 of men aaltjes-knoUetjes of bacteriën-kuoUetjes voor zich 

 heeft. 



3. De bacteriën, waarmee men ent, moeten 

 afkomstig zijn van dezelfde leguminosen-soort 

 als die men telen wil. 



Het is nog niet volkomen zeker uitgemaakt, welke 

 soorten van peulgewassen dezelfde soort van i?/ii>o&/?<??z-bac- 

 teriën in hun knoUetjes herbergen. 



Wel is het echter zeker, dat er vele verschillende 



