— 23 — 



4. Deenting van den bodem zal slechts 

 kunnen meewerken om den groei der Leg u- 

 rainosen te bevorderen, ais de overigecul- 

 tuur voorwaar den gunstig zijn. 



Hier behoeven wij zeker niet lang bij stil te staan. De 

 zaak is eenvoudig genoeg en zij wordt hier slechts ver- 

 meld omdat zij door hen, die de bodementing als een 

 panacee beschouwden, soms uit het oog is verloren. 



De knolletjesbacteriën zijn slechts nuttig als stikstof- 

 leveraars. Maar de plant heeft voor haar groei nog ande- 

 re factoren noodig dan de beschikking over voldoende 

 stikstof. Een enkel voorbeeld slechts. 



Op een grond, die phosphor-gebrek heeft, zal, ondanks 

 een voldoende menigte knolletjesbacteriën, een povere 

 groei plaats vinden. Hetzelfde zal het geval zijn, als de 

 structuur van den grond niet deugt, de waterafvoer 

 onvoldoende is, het klimaat ongunstig is. 



Toch heeft men in gevallen, waarin de grond wel met 

 bacteriën was geënt, doch de peulgewassen door phosphor- 

 gebrek of onvoldoende grondbewerking een slecht beschot 

 leverden, niet zelden geconcludeerd „dat het enten van 

 den bodem toch niets geeft." 



5. Men kan met enting van den bodem slechts 

 succes hebben op gronden, die bacteriëngebrek 

 hebben. 



Ook deze waarheid is zoo eenvoudig, dat zij nauwelijks 

 opheldering behoeft. 



Indien men ook zonder kunstmatige enting van den 

 bodem een peulgewas verkrijgt, waarvan de wortels rijke- 

 lijk bezet zijn met knolletjes, dan is begrijpelijkerwijs 

 een enting van den bodem volkomen nutteloos, en waar 

 dus reeds een zeer weelderige groei aanwezig is zonder 

 enting, moet men niet verwachten, door enting van den 

 bodem zulk een groei nog weelderiger te kunnen maken. 



Er komen echter vaak berichten, die slechts luiden: „de 



