— 44 — 



Het komt mij echter waarschijnlijk voor, dat in Hevea, 

 latex somtijds öok een oxydase voorkomt, ofschoon ik daar 

 nog geen zekere bewijzen voor heb. Ik ben tot die onder- 

 stelling gekomen door de waarnemingen, die men in de 

 praktijk over het zwartworden van Hevea-scraps heeft ge- 

 daan. Volgens zeggen zou de latex niet dadelijk zwart 

 worden, maar eerst een roode overgangskleur aannemen. 

 Vooral dit laatste lijkt mij een aanwijzing, dat wij met een 

 oxydatieproces door tyrosinase te doen hebben. Ik zou, om 

 dit na te gaan, gaarne wat zwarte, ongeioasschen en niet te 

 oude Hevea-scraps ontvangen. Krijg ik daarmee geen af- 

 doend resultaat, dan zou een onderzoek met versche latex 

 op de onderneming zelf zekerheid moeten geven. Ik reken 

 hierbij op de medewerking van de Heeren planters. 



In verband met de enzymen moet ik hier ook nog even 

 op het kleverigworden van rubber terugkomen. Reeds 

 herhaaldelijk heeft men de meening verkondigd, dat ook 

 door enzymen rubber kleverig zou kunnen worden ; zelfs 

 geeft ScHiDROwiTz in zijn boek over rubber aan, dat Morton 

 in de Straits een enzym zou hebben afgezonderd, dat zelfs 

 de beste soorten van Hevea-rubber kleverig zou maken. 



Zooals bekend, heb ik onlangs een theorie opgesteld, 

 volgens welke de veranderlijke (metastabiele) toestand van 

 de rubber de priynaire oorzaak van het pekkigworden zou 

 zijn. Ik heb deze theorie thans eenigszins moeten wijzi- 

 gen; het is namelijk door proeven van Fickendeij, die ik 

 zelf heb kunnen bevestigen, gebleken, dat afgewerkte 

 rubber alleen bij aanwezigheid van zuurstof kleverig wordt. 

 Er heeft dus oxydatie bij plaats, die door het licht be- 

 langrijk versneld wordt. Door proefnemingen heb ik vast- 

 gesteld, dat een oxydatie, waarbij slechts 2 % zuurstof 

 opgenomen wordt, reeds in hooge mate pekkige en halfver- 

 vloeide rubber geeft. De primaire oorzaak is dus ongetwijfeld 

 de oxydatie; een belangrijke bijkomende factor schijnt ech- 

 ter de verandering van dispersiteit te zijn ten gevolge van 

 den veranderlijken (metastabielen) toestand van hetprodukt. 



