— 45 — 



Het schijnt bovendien niet buitengesloten, dat deze meta- 

 stabiele toestand onder bizondere omstandigheden ook als 

 primaire oorzaak van het pekkigworden kan optreden. 



Ik moet hier met enkele woorden het begrip dispersi- 

 teit nader toelichten. De caoutchouckool waterstof behoort 

 in de colloïdchemie bij de isocoUoïden thuis en bestaat 

 uit gepolymeriseerde deeltjes, die verdeeld (gedispergeerd) 

 zijn in weinig of niet gepolymeriseerde koolwaterstof. 

 Hoe kleiner die deeltjes zijn, des te grooter heet de dis- 

 persiteit, en omgekeerd. Men heeft zich verder voor te 

 stellen, dat de dispersiteitsgraad samenhangt met de phy- 

 sische eigenschappen van het produkt. 



De zooeven uiteengezette meening over het pekkigwor- 

 den berust op de volgende proeven : 



Ik bracht reepen van een rubbersheet (lianencaout- 

 chouc van Borneo), die neiging tot pekkigworden had, in 

 toegesmolten glazen buizen in waterstof, koolzuur, zuur- 

 stof en lucht. Deze buizen bleven gedurende 14 dagen 

 eiken dag 5 uur in de zon liggen. Reeds na een paar 

 dagen werd de caoutchouc in lucht en in zuurstof van 

 de oppervlakte uit glanzend en pekkig, en wel deed zich 

 het verschijnsel in zuivere zuurstof in veel sterkere mate 

 voor dan in lucht, die, zooals U bekend is, uit een meng- 

 sel van 4 deelen stikstof en 1 deel zuurstof bestaat. Dit 

 is dus geheel in overeenstemming met de opvatting, dat 

 daarbij oxydatie plaats heeft. Inderdaad bleken na 14 

 dagen de stukken caoutchouc in de indifferente gassen 

 waterstof en koolzuur onveranderd; de elasticiteit was in 

 deze gevallen vrij wel dezelfde gebleven. De monsters 

 in lucht en in zuurstof waren daarentegen ia hooge mate 

 kleverig geworden, vooral dat in zuurstof. Bij dit proces 

 was de zuurstof vrij wel geheel verbruikt, zooals bleek 

 bij opening van de buis met zuurstof onder water, waar- 

 bij dit bijna tot boven toe werd ingezogen. 



De vraag, die zich nu op den voorgrond dringt, is: 

 Waardoor komt het, dat sommige rubbersoorten aan de 



