— 46 - 



lucht oxydeeren en kleverig worden, terwijl andere dat 

 niet doen. Ongetwijfeld hebben wij hierbij met een kata- 

 lytische werking te doen, en dus blijft de vraag te beant- 

 woorden, welke die katalysator is. Ik heb daarbij het 

 eerst aan mangaan gedacht, dat in kleine hoeveelheden 

 zeer verspreid in de natuur voorkomt. Inderdaad vond 

 ik in kleverige rubber sporen van dit metaal; echter bleek 

 het in rubber, die niet kleverig wordt, in vrij wel dezelfde 

 hoeveelheid voor te komen. Daar kan dus de verklaring 

 blijkbaar zonder meer niet liggen. 



Van veel belang was het, dat ik in dit stadium van het 

 onderzoek toevallig juist een paar Hevea-„diamond-sheets" 

 toegezonden kreeg van den administrateur van Kahoeripan. 

 Deze sheets waren in het midden zoo pekkig, dat ze half 

 vervloeid waren, terwijl de kanten wel niet geheel normaal, 

 maar toch zeer weinig kleverig waren. Ik had hierin een 

 zeer geschikt materiaal voor analyse. Daardoor kon ik 

 constateeren, dat werkelijk het middenstuk zuurstof opge- 

 nomen had. Tevens werd de opvallende waarneming ge- 

 daan, dat het middenstuk een belangrijk hooger aschge- 

 halte had dan de zijstukken. Deze asch bestond voorname- 

 lijk uit kalk, en ik acht het waarschijnlijk, dat ze van organi- 

 sche kalkzouten afkomstig is. Waar deze vandaan komen 

 en waarom ze zich hoofdzakelijk in het middelste gedeelte 

 van de sheet hebben opgehoopt, moet ik op het oogenblik 

 in het midden laten, maar het komt mij niet onwaarschijn- 

 lijk voor, dat deze misschien in vereeniging met het 

 mangaan een rol spelen bij de oxydatie en dus bij het 

 pekkigworden. Uit een praktisch oogpunt is de voortzet- 

 ting van deze onderzoekingen van groot belang; hoeveel 

 tijd en moeite het ook moge kosten, ik hoop niet te rus- 

 ten, voordat de questie geheel is opgelost. 



Hiermee ben ik gekomen aan het einde van mijn voor- 

 dracht, waarmee ik U een idee wilde geven van enzymen 

 en katalytische werkingen. Ik hoop, dat mij dat gelukt is. 



