— 168 — 



De eene soort is geheel toevallig, zooals de schade door 

 vogels, de invloed vaa onkruid of de aanwezigheid van 

 brokken mest. 



De andere soort heeft meer regelmaat in haar optreden, 

 zij wordt grooter van plaats tot plaats en bezit bepaalde 

 middelpunten, waarvan zij uitgaat. Hiertoe behooren bij- 

 voorbeeld de grondverschillen, vochtige strooken, en de aan- 

 wezigheid van konijnenholen langs een heg. Bijna alle 

 oorzaken, die verschil in opbrengst geven, zijn onder deze 2 

 soorten, de toevallige en de regelmatige, onder te brengen. 



De oorzaak tot een regelmatige verandering zal de op- 

 brengst van naast elkaar liggende veldjes op een gelijk- 

 soortige wijze veranderen. Wanneer bijvoorbeeld de op- 

 brengst van een veldje verminderd is door vreterij van 

 konijnen, die in een dichtbijzijnd hol huizen, dan zal het 

 daarnaast liggend veldje er denkelijk niet zonder verlies 

 afkomen, terwijl een veldje, dat zich op eenigen afstand 

 van deze bevindt, geheel onaangetast zal blijven. Hoe 

 kleiner de veldjes zijn, des te meer zullen de oorzaken 

 van verschil regelmatig zijn; bij groote velden bijvoorbeeld 

 kan een distelig stuk gemakkelijk op een enkel veld liggen, 

 terwijl de volden er naast geheel of bijna geheel er van 

 vrij zijn, maar met kleine veldjes zal een veldje, dat veel 

 distels bevat, zeker ook buren hebben, die in hetzelfde 

 geval verkeeren. 



Wanneer we nu twee variëteiten willen vergelijken, dan 

 is het duidelijk, dat het voordeelig zal zijn, de veldjes 

 zoodanig te rangschikken, dat de opbrengsten van de twee 

 variëteiten zooveel mogelijk op dezelfde wijze door dezelfde 

 oorzaken worden beïnvloed. 



Hiertoe is het noodzakelijk, de veldjes, die naast elkaar 

 liggen, te vergelijken en ze zelf zoo klein te maken als 

 praktisch mogelijk is. Laat ons veronderstellen, dat de 

 praktisch kleinst m.ogelijke veldjes gekozen zijn en de 

 twee variëteiten uitgezaaid zijn op het terrein op de wijze 

 als de verschillende vakken op een schaakbord voorkomen. 



