— 173 — 



bak, zijn een groot aantal bemestingsproeven genomen en 

 worden nog steeds nieuwe aangelegd. 



De proeven bij het suikerriet vindt men beschreven in 

 het Archief voor de Javasuikerindustrie. 



In den jaargang 1907 komt op blz. 355 een nota voor 

 omtrent de bemestingsproeftuinen van het Proefstation 

 Oost-Java, waaruit blijkt, dat de grootte der proeftuinen 

 1 — 2 bouw is en deze in 16 of 25 gelijke vakken verdeeld 

 worden. 



Men heeft dan 4 of 5 contraproeven, d. w. z. 4 of 5 pa- 

 rallelveldjes van elke soort. Met deze velden heeft men 

 zeer goede resultaten verkregen. 



Voor de tabakscultuur werden voornamelijk proeven 

 genomen in Deli en in de Vorstenlanden. 



Deli. Ofschoon op de proeven door Hissink i), volgens 

 het plan van van Bijlert 2) en volgens zijn eigen plan 3) 

 genomen, zeker veel is aan te merken voor ons, die zoo- 

 veel beter op de hoogte van de methode zijn dan zij 

 in hun tijd, zoo bezaten voornamelijk de proeven, door 

 Hissink in 1901 genomen, deze goede eigenschap, dat men 

 onbemeste veldjes gebruikte en tevens voor elke bemesting 

 2 parallel veldjes aanlegde. Hiervan is Vriens bij de in 1907 

 en volgende jaren verrichte bemestingsproeven geheel af- 

 geweken ; onbemeste veldjes wordenbijna nooit gebruikt, 

 terwijl van parallelveldjes feitelijk geen sprake is. Hoe het 

 mogelijk is, uit zulke proeven het besluit te trekken % 

 dat er een zeer nauw verband bestaat tusschen grond- 

 analyse en bemesting, in zooverre de eerste een degelijken 

 maatstaf voor de laatste vormt, is me niet duidelijk. De 

 vraag kan met recht gesteld worden, waar bijna geen 

 onbemeste veldjes aangelegd werden, of de gebruikte be- 

 mestingen werkelijk voordeel gegeven hebben, en waar pa- 



1) Mededeelingeu van 'sLands plantentuin LV. 



2) Teysmannia X, Korte berichten. 



3) Mededeelingen van 'sLands plantentuin LX. 



4) Mededeelingen van het Deli proefstation 3 blz. 391. 



