— 174 — 



rallelveldjes ontbreken, of de gevonden verschillen niet 

 meer aan grondverechillen dan wel aan de meststoffen te 

 V7ijten zijn. In het belang van de tabakscultuur in Deli is 

 het te hopen, dat men spoedig tot een betere methode zal 

 overgaan. 



Vorstenlanden. De bemestingsproeven zijn beschreven 

 in de Jaarboeken van het Departement van Landbouw. 

 Men gebruikt steeds 3 parallelveldjes en maakt altijd 

 gebruik van onbemeste veldjes. Dat grondverschillen 

 hierbij nog veel invloed kunnen hebben, is te begrijpen^ 

 en het is meermalen voorgekomen, dat Jensen geen con- 

 clusie durfde te trekken, omdat de verschillen tusschen 

 de parallelveldjes te groot waren. Was het aantal parallel- 

 veldjes grooter geweest, dan zou het gemiddelde van hun 

 opbrengsten, ook wanneer zij onderling veel verschilden, 

 zeer bruikbare uitkomsten gegeven hebben. 



Bij rijst (Teysmannia XIX biz. 389) werden door van 

 DER Stok proeven genomen. Hij gebruikte veldjes van 

 4 R2 oppervlakte en wel van elke soort 6 stuks. 



Bij de bemestingsproeven bij T/zee, door Nanninga 

 genomen (Verslag 's Lands Plantentuin 1899 blz. 156), 

 werd van de gedachte uitgegaan, dat wanneer verschil- 

 lende velden gedurende eenigen tijd geplukt worden, de 

 verkregen opbrengsten de vruchtbaarheid weergeven ook 

 voor den volgenden tijd. 



Het bewijs hiervoor is echter niet geleverd en het ware 

 zeer wenschelijk, dat dit eens nauwkeurig werd nagegaan. 

 In overeenstemming met zijn opvatting gebruikte hij voor 

 elke soort van bemesting maar één veld. 



Eer we nu overgaan tot de bespreking van de inrich- 

 ting der bemestingsproeven, zullen we eerst nagaan, wel- 

 ke vragen er door middel van veldproeven kunnen opgelost 

 worden, omdat de inrichting van de proef, zooals wel 

 van zelf spreekt, afhankelijk zal zijn van de vraag, die 

 men wenscht te beantwoorden. 



