- 190 — 



weer nieuwe gegevens hebben aangebracht over grond, 

 desinfectie en daarmee gepaard gaande grondverbetering. 

 De stoffen, die de verschillende onderzoekers bij hun proe- 

 ven gebruikten, waren: chloorkalk, ongebluschte kalk, 

 carboUneura, kaliumpermanganaat en zwavelkoolstof. 



Vooral werd geëxperimenteerd op gronden, die tegeno- 

 ver een of ander gewas „moeheid" vertoonden, d. w. z. 

 ondanks bemesting een onvoldoenden groei opleverden, 

 zonder dat men een bepaalde ziekte kon constateeren. 



Wat dan wel de oorzaak is van zulk een „moeheid", is 

 nog volkomen onzeker. De Engelsche landbouwkundige 

 Hall schreef het verschijnsel toe aan de aanwezigheid 

 van zeer talrijke Protozoën, zooals reeds ia dit tijdschrift 

 werd uiteengezet i); deze Protozoën zouden een ongun- 

 stigen invloed uitoefenen op de bacteriënflora van den 

 bodem, en wel voornamelijk door zich te voeden met 

 nitrificeerende bacteriën, de bacteriën, die den bodem 

 verrijken met salpeterzure zouten. Nieuwere onderzoekers 

 echter 2) meenen, dat sommige bacteriesoorten, met name 

 boterzuurbacteriën, denitrificeerende bacteriën en zwavel- 

 waterstofbacterjën, schade kunnen toebrengen aan de 

 planten, wanneer zij in groeten getale in den bodem 

 aanwezig zijn; de eerstgenoemde van deze drie groepen 

 zou die schade veroorzaken kunnen door de vorming van 

 zuren in den grond en door reduceerende werking; de 

 tweede groep niet alleen door het verbruik van nitraten, 

 maar vooral door de vorming van de voor de plant na- 

 deelige nitrieten, en de laatstgenoemde door de gevormde 

 zwavelwaterstof. Verder onderstellen zij, dat ook ver- 

 schillende aaltjessoorten, die gewoonlijk een zuiver sapro- 

 phytische levenswijze lijden, indien zij in grooten getale in 

 den bodera voorkomen, de plantenwortels kunnen beschadi- 

 gen en dus als „half parasieten" moeten beschouwd worden. 



1) Teysraannia Jaarg. 22 (1911), blz. 272—273. 



2) Emmericu, zu Leiningen tmd Loew. Uber Bodensiiuberung (Cen- 

 tralbl. f. Bakt, Zweite Abt., Bd. 31 (1911), bl. 466. 



