— 223 — 



hfspoeling, een veel langer bestaan der onderneming en 

 een zeer verhoogde productie. Het geld, aan deze ont- 

 ginningsmethode besteed, levert zijn rente dubbel en 

 dwars op. 



Bij de andere, goedkoope ontginningen heeft men tel- 

 kenjare terugkeerende hooge onderhoudskosten, vaak 

 veel afspoeling in betrekkelijk korten tijd, dikwijls een 

 slechten ondergrond, met als gevolg slechts middelmatige, 

 en na een aantal jaren zelfs geringe oogsten en, last not 

 least, een veel korteren levensduur, de enkele goede uit- 

 zonderingen niet te na gesproken. 



Ten slotte nog een enkel woord over de gebruikte ge- 

 reedschappen. Zooals gezegd, gelooven we niet, dat de in 

 dit opstel beschreven bewerking alleen met behulp van 

 den patjol zal kunnen worden uitgevoerd. En al ware 

 dit wel het geval, dan zou toch de patjoel-bewerking te- 

 duur worden om rentegevend te kunnen zijn. Gemiddeld 

 zou dan met meer dan 2 tot 3 M'. per man en per dag ver» 

 zet kunnen worden. De spade, maar nog meer de vork, is 

 het hoofdgereedschap. Een geoefend werker verzet met de 

 spade 3 X zooveel als met den patjol, terwijl de vork zeker 

 gelijk staat met 2 spaden. Een groot voordeel in dus nog, 

 dat we veel minder werklieden noodig hebben. Het is 

 zaak, veel aandacht te besteden aan de hanteering van 

 de, voor de inlanders nog nieuwe werktuigen. Yooralin 

 het begin moet men hun het juiste gebruik der gereed- 

 schappen dikwijls, zoo niet dagelijks, uitleggen. Hebben 

 ze éénmaal de handigheid te pakken, dan is het bijna on- 

 gelooflijk, hoeveel zij in dezen zwaren grond kunnen ver- 

 zetten. Een volwassen en geroutineerd werkman graaft 

 dan wel tot 20 M^. per dag. Daar er nu ook vele nog niet 

 volwassen personen en nog nieuwelingen werken, is het 

 gemiddelde grondverzet per man en per dag, al naar ge- 

 lang van zwaren of iets minder zwaren grond, 8 tot 10 M^ 



Hierachter (zie Bijlagen) volgen nog 2 tabellen. De eerste 

 geeft de hier betaalde prijzen en de tweede een verge- 



