— 228 — 



Naschrift van Dr. A. W. K. de Jong. 



Enkele maanden geleden hadden Dr. Mohr en ik het 

 genoegen, de boven besproken ontginning te bezichtigen en 

 stonden we te kijken voor den werkelijk reusachtigen 

 arbeid, die reeds verricht werd en nog verricht moest 

 worden. 



Het spreekt van zelf, dat men deze ontginnings- 

 methode niet van den theoretischen kant alleen moet 

 beoordeelen, maar dat men in de eerste plaats de vraag 

 moet stellen, of de gemaakte meerdere kosten la- 

 ter zullen worden goed gemaakt. Hierover is voor het 

 oogenblik nog moeilijk een antwoord te geven; we moe- 

 ten dus afwachten, hoe de toestand later zal zijn. Of 

 zijn er wellicht onder onze planters, die ter zake reeds 

 ervaring opdeden en willen zij die gegevens mededee- 

 len ? Zeker zou het van belang zijn, dat voor- en tegen- 

 standers van dit ontginningssysteem zich eens lieten 

 hooren. Van theoretischen kant tocli is er zeer veel 

 goeds in deze werkwijze, al doen zich dan ook eenige 

 vragen voor, waarop het geven van een juist antwoord 

 voor het oogenblik onmogelijk is. 



Een van de grootste voordeelen van deze ontginnings- 

 methode is stellig wel, dat de grond over U M. een los- 

 se structuur verkrijgt, die het indringen van de wortels 

 der planten zeker gemakkelijk maakt. 



Het wil me voorkomen, dat hierop meestal zeer 

 weinig is gelet, en toch is het mogelijk, dat, wanneer 

 de grond diep is omgewerkt, de planten veel sneller 

 en beter groeien, daar dan het arbeidsvermogen, dat ge- 

 bruikt wordt om de wortels in den grond te doen door- 

 dringen, veel kleiner is. Dit geldt natuurlijk meer voor 

 boomen en meerjarige gewassen dan voor éénjarige, wier 

 wortels niet zoo diep gaan. Is het nu niet meestal zoo 

 gesteld, dat men plantgaten maakt van 1 tot 2 voet in 

 het kubiek, en het plantje er verder zelf maar voor moet 

 zorgen, hoe het in den stijven ondergrond, waarin het 



