— 248 — 



dat men ze kan vinden. Anders toch heeft het verdeeleo 

 in hoofdstukken geen zin. 



Eenigszins historisch wordt vervolgens nagegaan, op 

 welke wijze men reeds getracht heeft, te weten te komen, 

 aan welke voedingsstof of -stoffen in den grond gebrek 

 heerscht; de chemische grondanalyse wordt in het kort 

 vermeld en aangegeven, dat men deze methode verlaten 

 heeft. De eer, het eerst in onze koloniën er op gewezen 

 te hebben, dat de chemische methode voor den tropischen 

 landbouw al even weinig waard is als voor den landbouw in 

 Europa, komt volgens Schrijver aan de onderzoekers van de 

 Javasuikerproefstations toe. En hij haalt als bewijs aan wat 

 door Kkamees in 1890 geschreven werd (toen die chemische 

 methode in Europa nog hoogtij vierde): dat er tot nog toe 

 geen verband door hem gevonden was tusschen het gehalte 

 aan stikstof, phosphorzuur en kali van den grond, en de 

 rietopbrengst. Het schijnt mij toe, dat de Schr. hier in een 

 onjuiste appreciatie is vervallen. Immers niettegenstaande 

 hetgeen Kramers schreef, is men bij de suikerproef- 

 stations toch maar steeds doorgegaan met het verrichten 

 van die in 1890 reeds afgekeurde grondanalyse ! 



Tegenwoordig tracht men volgens den Schrijver door 

 veldproeven en potproeven de oplossing van de vraag te 

 vinden. „Toch blijkt, vooral in Indië, de chemische me- 

 thode een taai leven te bezitten; nog in het jaar 1911 

 verschenen publicaties, waarin de uitkomsten van de eene 

 of andere scheikundige analyse naar de hoeveelheid stik- 

 stof, phosphorzuur en kali als basis dienen moet voor het 

 vaststellen van een bemestingsrecept (J. Q. C. Veiens, 

 Mededeelingen DeliProefstation)". De inrichting van veld- 

 en potproeven wordt in het geheel niet besproken. Wel 

 wordt zeer oppervlakkig de methode van Milton Whitney 

 met de paraflfinemandjes medegedeeld, een methode, die in 

 den grond der zaak geheel overeenkomt met de methode 

 van Wagner. 



Het volgende hoofdstuk behandelt de „Meststoffen", ver- 



