— 320 — 



komstige bast van Styrax Benzoin Dryand. {Styracaceae\ 

 die na verwonding van den stam allengs begint uit te 

 vloeien. De op Java gebruikte benzoë, die ook wel op 

 zich zelf als wierook gebrand wordt, komt van Sumatra; 

 die van Padang is minder verontreinigd en duurder dan 

 de Palembangsche, 



Onder getah rasamala of t ene mal an g, wordt hier 

 niet verstaan een hars van den r asamal aboom, J.^^wg'ïa 

 excelsa Noronh. {Hamamelidaceaé)^ maar de elders „styrax 

 liquidus" of storax geheeten, grijze balsem met eigenaar- 

 diger! reuk van Liquidaynhar oriëntale Mill. (zelfde fami- 

 lie). Wel verkrijgt men uit Altingia excelsa na insnijding 

 een weinig hars, getah kandai genaamd, een aanvan- 

 kelijk weeke, doch allengs vaster wordende zelfstandig- 

 heid, die naar terpentijn en naar kaneel riekt en wel 

 door Inlanders ingezameld en als benzoë-surrogaat ge- 

 brand wordt, doch deze hars speelt geen rol van eenige 

 beteekenis. 



Ook geurige stoffen van dierlijken oorsprong worden tot 

 de bereiding van setanggi gebruikt, echter alleen voor 

 fijnere praeparaten, wegens den hoogen prijs der bedoelde 

 stoffen. Hiertoe behoort dedes of ras e, het naar mus- 

 kus riekende afscheidingsproduct van de anaalklieren van 

 Viverricula malaccensis Gmel.; een dier, dat, naar de heer 

 OuwENS mij meedeelde, den Arabischen (?) naamdjëbat 

 draagt, welk woord in Europeesche talen verhaspied is 

 tot , civet", „zibeth" enz.; dit dier komt op Java voor en 

 wordt wel door Inlanders in tammen staat gehouden, die 

 dan van tijd tot tijd den geurigen inhoud van de klier 

 uitdrukken; echter neemt men ook wel de klier zelf 

 fijngesneden en gedroogd, als ingrediënt van setanggi. Een 

 dergelijk, maar veel duurder product is timpaos, van 

 Celebes herkomstig; dit zou verkregen worden van een 

 buideldier, Phalanger ursinus Temm. 



Onverklaarbaar lijkt het mij, waarom vaak ook oe- 

 nëm, te Makasar am belaoet geheeten— de schelpachtige 



