— 380 — 



Het hoofdstuk „ademhaling" begint met algemeene be- 

 schouwingen. Hoewel men bij het begrip „ademhaling" 

 met een complex van processen te doen heeft, waarbij 

 arbeidsvermogen van plaats omgezet wordt in arbeidsver- 

 mogen van beweging, bespreekt de Schrijver slechts een 

 van die verschijnselen, dat van de meeste beteekenis is, 

 en wel de zuurstofademhaling. Het aderahalingsproces is 

 een oydatieproces of verbrandingsproces, waarbij dus ook 

 warmte wordt ontwikkeld. De Schrijver haalt als voor- 

 beeld de kiemende zaden aan, die, wanneer zij dicht op 

 elkander gehoopt liggen, temperaturen tot boven 50» C 

 kunnen ontwikkelen. Een goed voorbeeld voor groote 

 warmteontwikkeling zouden ook eenige ti epische bloemen 

 geweest zijn (bloemen van Victoria regia en Araceae). 



Bij het aanstippen van de mogelijkheid eener ademha- 

 ling buiten het levende lichaam komen natuurlijk de en- 

 zymen ter sprake. Dat Went ook deze, in den laatsten 

 tijd zoo veel besproken en toch zoo weinig bekende stoffen 

 even verklaart, is toe te juichen. Er heerscht bovendien 

 op dit gebied zulk een verwarring, dat het volstrekt geen 

 kwaad kan, dat de begrippen enzymen, katalysatoren, oxy- 

 dasen enz. op eenvoudige wijze besproken worden. 



Het slot van het hoofdstuk ademhaling is gewijd aan 

 de verklaring van belangrijke verschijnselen in de plan- 

 tenwereld, vooral van het verschijnsel, dat koolzuuraf- 

 scheiding kan voortgaan zonder dat vrije zuurstof wordt 

 opgenomen, waarbij dan, evenals bij de normale ademhaling 

 arbeidsvermogen vrij komt. Dit verschijnsel, „anaërobiose" 

 genaamd, vindt men vooral bij een groot aantal lagere 

 planten; als voorbeeld worden de voor de praktijk zoo be- 

 langrijke gistcellen aangehaald, die het vermogen hebben 

 om glucose in alcohol en koolzuur om te zetten. Bij de 

 boterzuur-bacteriën en de nitrificeeringsorganismen blijft 

 de schrijver nog even stilstaan. 



Het laatste hoofdstuk, de voeding, is vooral voor de plan- 

 ters van veel belano;. Daarin wordt eerst de koolstofvoe- 



