- 383 — 



te glijdeD. Zoo heeft hij de autoriteit van Copeland 

 noodig oüi te verklaren, dat de klapper dikwijls bloot 

 staat aan stormen, doch dat een omgewaaide boom een 

 zeldzaamheid is en het gevolg van vernieling, door een of 

 anderen schadelijken invloed, van het wortelstelsel. Over 

 het omvallen van klapperboomen bij windstilte, door ieder 

 waargenomen en reeds door Rumphius vermeld, bewaart 

 hij echter het stilwijgen. Geplant op daarvoor geschikten 

 grond, is er inderdaad heel wat toe noodig om een klap- 

 perboom ter aarde te vellen: slechts eens nam ik — om- 

 streeks 1904 op Palmas of Mianges, het noordelijkste van 

 de Talaud-eilanden, in het gezicht van Mindanao — een 

 ravage waar onder de klapperboomen. doch daarvoor was 

 een typhoon noodig geweest. Geen zware storm doet den 

 ranken klapper vallen, doch als tengevolge van aanhou- 

 dende regens de grond doorweekt is, komt het voor, dat 

 een klapperboom, oogenschijnlijk kerngezond en met vruch- 

 ten vaak zwaar beladen, zonder kenlijke aanleiding omvalt, 

 ook als het bladstil is, een groote aardkluit medenemende 

 Hier is de wind niet de schuldige, doch de gesteldheid van 

 den bodem, en wie de klapperboomen met belangstelling 

 heeft gade geslagen, zou het omvallen dus ter sprake 

 hebben gebracht bij het beoordeelen van de geschiktheid 

 van den bodem. Dat de schrijver naast de cultuur 

 staat, valt bijv. ook daaruit af te leiden, dat hij, de eischen 

 opsommende, waaraan moet worden voldaan, zegt, dat daar, 

 waar irrigatie in den drogen tijd mogelijk is, men zich tevre- 

 den kan stellen met minder regen. De theorie is schoon, 

 doch zou er wel ooit ernstig over kunnen worden gedacht, 

 klapperaanplantingen aan te leggen op gronden, die be- 

 vloeiing vereischen? 



Welke beginselen zijn toe te passen bij het verkrijgen van 

 bibit, is een vraag, die ieder planter zonder uitzondering zich- 

 stelt. Gaat hij ter school bij Dr. Wijs, dan ervaart hij, dat het 

 voor de cultuur in het groot minder gemakkelijk is, goede 

 bibit te verkrijgen (wat de planter dan reeds bij ervaring 



Teyamaimia 1912. 26 



