— 385 — 



leen plaats bij het overnemen van analyses en daardoor 

 snijdt hij den weg tot eigen onderzoek van de bronnen 

 af, voor hen, die zijn werk mochten willen gebruiken als 

 uitgangspunt voor het verkrijgen van meerdere kennis. 



Omtrent onderhoud en bemesting kan men lezen, dat 

 afvallende bladeren, verdroogde bloemscheeden, luchtwor- 

 tels aan den onderstam enz. moeten worden verwijderd 

 uit den tuin. Men laat ze vergaan, om ze daarna weer 

 in den aanplant terug te brengen, wat beter is dan ver- 

 branden, vanwege de stikstof. Yan stonde afaan zal dus 

 ieder klapperplanter het afval op hoopen hebben te zetten. 

 Doch doorlezende zal hij bij de bestrijding van den klap- 

 pertor een aanbeveling ontmoeten om alle afval, dorre 

 bladeren, boomstronken en mesthoopen weg te ruimen. 

 Trage : hoever moet de arme planter het afval weg laten 

 sleepen? Een goede bemesting is noodzakelijk, wil men 

 op den duur rijke oogsten verkrijgen en als goed che- 

 mist rekent schrijver voor, hoeveel voedingsstoffen per 

 jaar aan den grond worden onttrokken. Ik twijfel niet 

 of ook zonder zoo'n van vele omstandigheden afhanke- 

 lijke raming zal men den schrijver wel gelooven, maar 

 men zou hem toch dankbaar zijn geweest voor eenig 

 bewijs, dat de uitgaven voor meststoffen rentegevend 

 zijn. Leeriogen wekken, voorbeelden trekken. 



Met de verspreiding van de cultuur, gebruik en handel 

 betreedt schril ver, gekomen juist in het midden van zijn 

 verhandeling, een gebied, waarop hij een betere gids zou 

 kunnen zijn. Ook hier echter blijft hij aan de oppervlakte. 

 De inlandsche wijze van klapperolie bereiden, iedereen be- 

 kend en al zoo vaak beschreven, wordt vrij uitvoerig be- 

 handeld, zeer kort en in algemeene termen echter de fabriek- 

 matige bereiding, die men ji.ist zoo gaarne door een 

 deskundige als Dn. "Wijs meer grondig zou zien behandeld. 

 Natuurlijk mist men ook een beschrijving van de wijze, 

 waarop uit klapper-of liever copra-olie het kleur-.reuken 

 smaaklooze vet wordt bereid, dat gebruikt wordt voor de 



