— 448- — 



dat zij uit twee geheel verschillende individuen bestaat 

 (bijv. de korstmossen). En toch naoeten wij ook al die geval- 

 len, waarbij de levende wezens niet direkt met elkander in 

 verbinding treden, maar niettemin elkander van nut zijn, als 

 Symbiose, beter misschien nog als „Metabiose'' samenvat- 

 ten. Ik herinner hier even aan het gezamenlijk voorkomen 

 van groene wieren en een bacterie, Clostridum Pasteurianum^ 

 in den grond, die beide nut van elkander trekken, en wel zoo, 

 dat de wieren de noodige stikstof in gebonden vorm van 

 Clostridum ontvangen, terwijl deze oplosbare koolhydraten 

 van de wieren verkrijgt. Ik heb hier slechts één voorbeeld 

 aangehaald, men zou er echter tientallen kunnen noemen. 

 Zulk soort van samenleven heeft vooral voor de bodem- 

 bakteriologie een groote beteekenis. 



Boven werd reeds opgemerkt, dat wij ook in het dierenrijk 

 overal voorbeelden van het samenleven van verschillende 

 organismen vinden; in zulke gevallen weten wij echter nog 

 minder over het al of niet noodzakelijk zijn van de symbiose 

 voor de symbionten, wat ten deele wel daaraan te wijten 

 is, dat hierop betrekking hebbende onderzoekingen bij 

 dieren met nog grootere moeielijkheden te kampen heb- 

 ben dan in het plautenrijk. 



Ik laat hier buiten bespreking, de Symbiosen tusschen 

 bacteriën en dieren die op onbetrouwbare losse waarne- 

 mingen berusten, hiertoe behoort bijv. het door Blochmann 

 bekend geworden voorkomen van lagere wezens in het 

 lichaam van bepaalde motten en in de eieren van ver- 

 schillende miersoorten. In het laatste geval heeft men 

 de bacterieele natuur van de in de mieren voorkomende 

 staafjes nog niet eens kunnen bewijzen. 



In het lichaam van eencellige dieren (Protozoén) treft 

 men dikwijls eencellige wieren aan. De wieren planten zich 

 in het lichaam van die protozoën lustig voort en het is niet 

 onwaarschijnlijk, dat zij, dank zij het bezit van het blad- 

 groen, in staat zijn tot het vormen van organische stof, die 

 den eencelligen dieren, waarin zij leven, zeer ten goede komt. 



