— 449 — 



Brantz en Entz gelooveo, dat het dier leeft van de 

 koolhydraten, die de wier door zijn assimilatievermogen 

 bereiden kan. Tegenover deze meening staan de interes- 

 sante proeven van Engelmann, die aantoonden, dat zulke 

 groene protozoën slecht in het donker kunnen leven en, 

 wanneer zij in het donker worden gebracht, erg onrustig 

 heen en weer zwemmen, maar dat zij hetzelfde ook doen, 

 wanneer men ze in water brengt, waarvan de zuurstof- 

 spanning iets onder het normale zinkt; zij trachten dan 

 steeds dadelijk naar plaatsen te zwemmen, waar de zuur- 

 stofspanning normaal of zelfs iets hooger dan het normale 

 is. Ook de uitkomsten van andere onderzoekingen doen ver- 

 moeden, dat de beteekenis der wieren in het lichaam der 

 protozoën daarin gelegen is, dat zij door hunne koolzuur- 

 assimilatie zuurstof afgeven, die door het eencellige dier 

 gretig wordt opgenomen. 



Het zou dan ook te begrijpen zijn, waarom de diertjes 

 in het donker zoo onrustig worden: in het donker is geen 

 koorzuurassimilatie mogelijk en dus ook geen afgeven van 

 zuurstof door de wieren. 



Uit de groote groep der Sponzen haal ik een algemeen 

 bekend voorbeeld aan, namelijk Hydra viridifi : óit in wiiler 

 levend dier bezit in zijn lichaam een groot aantal kleine 

 eencellige wieren, die de oorzaak van de groene kleur van 

 Hydra is. Wij zouden hier zelfs van een erfelijke symbiose 

 kunnen spreken, dus van een soortgelijk geval als bij de 

 Ruhiaceeè'n)^ want Kleinenberg vond de mikroskopisch kleine 

 wieren reeds in de eieren van Hydra virklis. 



Ook bij de hooger staande dieren, zulke, die met een 

 darm en een maag uitgerust zijn, vinden wij bijna altijd in 

 de spijsverteringsorganen een groot aantal .nicroöiganis- 

 raen.'lk zeg bijna altijd, want wij kennen toch enkele 

 gevallen, waarbij het onderzoek in het lichaam geen mi- 

 croörganismen heeft kunnen aantoonen. Zoo hebben de 

 onderzoekingen van Metchnikoff bewezen, dat in den darm 

 van schorpioenen en van larven van verschillende mijten 



