— 511 — 



de buis met lucht ongeveer tot op 1/5 van het volume- 

 Hieruit blijkt, dat in beide buizen de zuurstof vrij wel 

 geheel verbruikt was; de lucht toch bestaat, zooals bekend 

 is, uit een mengsel van 1/5 vol. zuurstof en 4/5 vol. stik- 

 stof, zoodat de inzuiging door deze laatste buis beantwoordt 

 aan de in lucht voorhanden hoeveelheid zuurstof. 



Een eenvoudige berekening leerde, dat de caoutchouc in 

 de buis met zuurstof 3 pCt. hiervan opgenomen had. Dat 

 was gemakkelijk te berekenen, omdat de inhoud van de 

 buis bekend was ; verder weet men hoeveel 1 cc. zuurstof 

 weegt, en zoo vond ik, dat er 150 mgr. zuurstof in de 

 buis was geweest. Deze hoeveelheid was door 5 gr. rubber 

 chemisch gebonden; in procenten uitgedrukt is dit 3 pCt. 



Dit resultaat heb ik door analyse van het pekkiggewor- 

 den monster caoutchouc kunnen bevestigen. 



Ik moet hier nog bij opmerken, dat de pekkig geworden 

 rubber zoowel in de buis met zuurstof als in die met lucht 

 een eigenaardigen scherpen reuk bezat. Ook Wright maakt 

 daarvan melding in zijn boek over rubber, waar hij over 

 het pekkigworden zegt: „The rubber first becomes stick}" 

 and sooner or later appears to melt as if exposed to 

 excessive heat. Ik often emits a strong odour when in 

 this stage". 



Ik herinnerde mij, dienzelfden reuk indertijd ook al eens 

 te Malang waargenomen te hebben, waar Dr. Wurth in 

 het proefstation een monster pekkig Castilloa-csiontchouG 

 in een gesloten flesch bewaarde. Waaraan die scherpe reuk 

 is toe te schrijven, was tot nu toe niet bekend. Het is 

 mij thans gebleken, dat wij daarin met een stofte doen heb- 

 ben, die in de chemie onder den naam van laevulinealde- 

 hyde bekend staat, en die vroeger reeds door inwerking 

 van ozon op de caoutchouckoolwaterstof was verkre- 

 gen. Het optreden van dezen scherpen reuk bewijst der- 

 halve, dat de caoutchouckoolwaterstof bij het pekkigwor- 

 den althans gedeeltelijk een diep ingrijpende chemische ver- 

 andering ondersaat. 



