— 515 — 



2de nummer van de Mededeelingen over rubber. Ge- 

 noeg wanneer ik hier opmerk, dat die zoodanig waren in- 

 gericht, dat bacteriën en enzymen bij het experiment geen 

 rol gespeeld kunnen hebben. Bij de voorafgaande behan- 

 deling toch zijn deze stellig gedood, wanneer ze in de 

 gebruikte rubber al aanwezig zijn geweest. 



In de eerste plaats merkte ik op, dat er een zekere tijd 

 verloopt voordat men iets van een reactie tusschen de 

 caoutchouc en de zuurstof bespeuri. Is echter de inwer- 

 king eenmaal begonnen, dan heeft die hoe langer hoe 

 sneller plaats. De reactiesnelheid neemt dus voortdurend 

 toe, naarmate de autoxydatie verder voortschrijdt. Er 

 moet dus bij het proces een stof gevormd worden, die de 

 reactiesnelheid doet toenemen, die dus, zooals wij dat noe- 

 men, als katalysator werkt. 



Dit is een zeer opmerkelijk resultaat, want daarin ligt 

 de verklaring voor het eigenaardige verschijnsel, dat rub- 

 ber, die eenmaal begonnen is pekkig te worden, in be- 

 trekkelijk korten tijd sterker wordt aangetast. 



Wat is nu dat reactieprodukt, dat hier als katalysator 

 optreedt? 



Het antwoord op die vraag ligt eenigszins voor de hand 

 omdat men bij andere autoxydatieprocessen reeds over- 

 eenkomstige waarnemingen gedaan heeft. Om dat duide- 

 lijk te maken, wil ik hier even stilstaan bij het U allen ze- 

 ker wel bekende drogen van lijnolie. Lijnolie, aan de 

 lucht blootgesteld, droogt langzamerhand tot een vernis 

 in. Ook hierin hebben wij met inwerking van de zuur- 

 stof van de lucht, met autoxydatie te doen. 



Aanvankelijk droogt lijnolie zeer langzaam, gaandeweg 

 heeft dit echter sneller plaats, naarmate het autoxydatie 

 proces verder voortschrijdt. Daarbij onstaan, zooals men 

 gevonden heeft, zuurstofhoudende tusschenprodukten, z. g. 

 peroxyden, die als katalysator werken en die de reactie- 

 snelheid doen toenemen. Men kan het drogen van lijnolie 

 dan ook van meet af aan vlugger doen plaats hebben door 



