— 558 — 



gebruikt werd, maar spoedig leerde men den drank doel- 

 matig gebruiken en waardeeren. Ook als medicijn vond 

 de Thee toepassing. Toen drongen de Hollandsche koop- 

 vaarders bij de regeering er op aan, zelf thee te ver- 

 bouwen in onze eigen Oost-Indische bezittingen. De eerste 

 pogingen bleven echter vruchteloos; de Chineezen ver- 

 dienden veel aan hun Thee en vreesden concurrentie; 

 ze zonden wel zaad, maar zorgden, dat het niet ontkiemde. 



Eerst in 1825 gelukte het, eenige plantjes in 'sLands 

 Plantentuin te Buitenzorg te verkrygen, die goed groei- 

 den en daarop gaf de regeering zich veel moeite om de 

 Theecultuur op Java ingang te doen vinden. 



Te Wanasaja (Cheribon) werd ook een zaadtuin aan- 

 gelegd en vormde zich ook een schooi voor theecultuur 

 en fabricatie onder leiding van Diard, directeur van het 

 Landbouwetablissement. Zoo ontstonden een groot aantal 

 Gouvernementstheeondernemingen, over geheel Java. Moei- 

 te noch kosten werden er gespaard om de Theecultuur 

 te doen slagen, doch er bleven steeds moeilijkheden be- 

 staan, waardoor voortdurend met verlies gewerkt werd. 



Vooral de bereiding liet veel te wenschen over. Al had 

 men er ook speciaal Chineezen voor uit China gehaald, 

 toch bleven de productiekosten boven den verkoopprijs. 

 De cultuur bleef ook gebrekkig; zoo haalde men te Wa- 

 nasaja zelf in de jaren 1837 — 1838 niet meer dan een 20000 

 pond thee van 600000 heesters. Door deze lage produc- 

 tie was de kostenprijs te hoog en werd steeds met ver- 

 lies gewerkt. Zoo hield dan in 1865 alle bemoeiing der 

 Regeering met de Theecultuur op; de bestaande aanplan- 

 tingen werden verhuurd en later verkocht aan particulieren. 



In Britsch-lndië had zich ook de Theecultuur ontwik- 

 keld; men voerde ook eerst zaden uit China in. Reeds 

 omstreeks 1825 werd echter een theesoort in 't wild ont- 

 dekt in Assam, die evenwel in 't begin voor ongeschikt 

 voor theebereiding werd gehouden. Weldra bleek deze 

 raeening ongegrond en de Assamthee gaf een product, 



