— 612 — 



biJ planten, welke normaal tegenover elkaar staande bla- 

 deren hebben, zooals kina, of wanneer de bladeren in een 

 krans staan. 



Bij kina kan het wel eens gebeuren, dat het aantal bla- 

 deren aan een knoop vermeerdert, en dat men dan, in plaats 

 van twee bladeren, er drie aan een knoop vindt, zoodat 

 de tak dan drietallig wordt, welk verschijnsel betrekkelijk 

 niet zoo zeldzaam is bij zaailingen en vooral bij weer uit- 

 groeiende afgesneden stompen. Daarentegen is het ver- 

 schijnsel van klemdraai zeer zeldzaam en vond ik het tot 

 nu toe slechts eens bij een zaailing van G. robusta {zie plaat). 



Als verklaring van klemdraai is te geven, dat reeds in 

 den knop de bladvoeten der kruiswijs boven elkander 

 staande bladparen met elkaar in verbinding treden. Groeit 

 nu zoo'n tak uit, dan ondervindt bij daardoor een weer- 

 stand en staan de bladeren niet, als bij een normalen 

 tak, tegenover elkaar, doch in een spiraal, terwijl de sten- 

 gel zelf gewrongen wordt. 



Bij andere planten komt dit verschijnsel meer voor; ter- 

 loops herinner ik hierbij aan de gedraaide kaar dehol( Dip- 

 sacus sylvestris torsusj^ door Prof. Hugo de Vries onderzocht, 

 en de andere voorbeelden door hem in zijn Mutations- 

 theorie behandeld. 



