— 638 — 



leeftijd van den boom, waterloten zich niet meer zoo ge- 

 makkelijk en in zoo groeten getale ontwikkelen aan de 

 basis van den stam en men dus vaak langer dan ge- 

 wenscht is op dien tweeden stam moet wachten. 



Ook ten opzichte van de behandeling der zijtakken worden 

 verschillende methoden toegepast. Men topt de zijtakken ge- 

 woonlijk opeen bepaalde lengte (bv. 3 voet) of op een bepaald 

 aantal knoopen (bv. op 5 knoopen), met het doel, daardoor de 

 vorming van zijtakken („secundair hout") te bevorderen. 



Op sommige ondernemingen, voornamelijk op die, waar 

 een rijke grond is en de groei zeer weelderig, snoeit men 

 de zijtakken in het geheel niet, omdat de takken reeds 

 voldoende secundair hout vormen. 



Naast het streven om, meer aan de uiteinden der takken, 

 secundair hout te verkrijgen, moet gezorgd worden, dat 

 de boom van binnen niet te dicht wordt door sterke ont- 

 wikkeling van secundair hout nabij den stam; men past 

 daartoe vaak de z. g. „kokersnoei" toe, dwz. men zorgt 

 rondom den stam een open „koker" te behouden door de 

 zijtakken, het secundaire hout, dat zich aan de basis der 

 takken dicht bij den stam vormt, te verwijderen. 



Wat het toppen der stammen betreft, men is thans wel 

 algemeen van meening, dat dit noodzakelijk is. Laat men de 

 robusta doorgroeien, dan ontstaan hooge boomen van meer 

 dan 20 voet, die aan den top, en vooral aan den voet, 

 goed in het blad zitten, doch in het midden een nage- 

 noeg kalen stam vertoonen. Op hooggelegen landen is de 

 stam van zulke ongetopte boomen stevig en staat hij recht- 

 op, op lage landen, bv. reeds op 1000 voet, is de stam 

 slap en buigen zulke boomen spoedig om. 



Het plukken van de hooge, ongetopte boomen is be- 

 zwaarlijk en duur, althans van de niet omgebogene; ook de 

 bestrijding en controleering van ziekten en plagen is moei- 

 elijk, terwijl bovendien de dracht vermoedelijk geringer is 

 dan bij boomen, die door toppen laag gehouden worden. Wel 

 is waar geven ongetopte boomen in het 3de en 4de jaar 



