— 639 — 



wat meer, maar daarna winnen het de getopte, omdat ze 

 meer secundair hout maken en de primaire takken sterker 

 zijn en niet zoo spoedig door wind breken. Bij ongetopte 

 boomen is nl. ook het breken der takken een groot bezwaar. 



Gewoonlijk worden de boomen op 7 voet, ook wel op 6 

 of op 8 voet getopt. Evenals bij de takken, is het gewenscht, 

 den stam te toppen zoodra deze de gewenschte hoogte 

 bereikt heeft en de bewerking dus slechts bestaat in het 

 afknijpen van de zachte eindlot. 



. Een enkele maal topt men reeds op 4 of 5 voet en laat dan 

 direct bovenaan een waterlot (een „bajonet") doorschieten 

 of wel een wiwilan tot op een voet of 8 doorschieten. 



Bloei. De bloeitijd van de robusta hangt af van het 

 invallen en het duren van den Oostmoesson; hij valt op 

 Java gewoonlijk in de maanden Juli, Augustus, September 

 en October. Reeds bij boomen, die nog niet een vol jaar 

 in de tuinen staan, ziet men de eerste bloemen verschijnen, 

 terwijl in het 2de jaar de eerste, zij het ook zeer kleine, 

 oogst wordt verkregen. 



In streken, waar veel insecten zijn, is kruisbestuiving 

 zeer waarschijnlijk de regel. De vele bastaarden, die ont- 

 staan in tuinen, waar verschillende typen en soorten naast 

 elkaar voorkomen en waar insecten talrijk zijn, wijst hier 

 wel op. 



Men heeft wel eens beweerd, dat Robusta kruisbestuiving 

 noodig had voor een behoorlijke productie, en getracht deze 

 bewering te staven door erop te wijzen, dat alleenstaande 

 boomen gewoonlijk weinig vrucht geven. Het is echter 

 te betwijfelen, of kruisbestuiving werkelijk noodig is en 

 het is waarschijnlijk, dat robusta, op dezelfde wijze als 

 voN Faber dit voor Liberia heeft aangetoond, zich door 

 zelfbestuiving weet te helpen, wanneer kruisbestuiving 

 uitblijft. In den Cultuurtuin te Tjikeumeuh bv. is het 

 insectenbezoek in den bloeitijd zeer gering; het is waar, 

 dat men dit niet te spoedig mag zeggen, en dat voortge- 

 zette waarnemingen, ook gedurende den avond, noodig zijn 



