— 694 — 



delbaar koloniaal Landbouwonderwijs voortbouwt op het 

 meer uitgebreid lager onderwijs of de kennis verkregen 

 op eene hoogere burgerschool met driejarigen cursus. Het 

 hooger en middelbaar koloniaal Landbouwonderwijs ver- 

 schillen o. a. in de volgende opzichten: 



1. Het eerste soort onderwijs staat op een hooger peil 

 omdat de leerlingen een breede voorontwikkeling genoten 

 hebben. Het veronderstelt bij de leerlingen een grondige 

 kennis van de grondleggende vakken : plantkunde, schei- 

 kunde, natuurkunde enz. 



Bij het tweede soort van onderwijs moet aan deze vak- 

 ken een groote plaats worden ingeruimd, i) 



2. Het hooger onderwijs is vrij. -) De leerling moet 

 het zelve weten in welke mate hij van het onderwijs ge- 

 nieten wil. Hij kan al dan niet door zelfstudie of zelfon- 

 derzoek, waartoe hem gelegenheid geboden wordt, het 

 ontvangen onderwijs aanvullen. 



Bij het middelbaar onderwijs daarentegen is de leerling 

 verplicht de lessen bij te wonen. De leeraars overtuigen 

 zich geregeld of de lebrlingen het onderwezene tot hun 

 eigen gemaakt hebben. 



3. Practische oefeningen maken geen deel uit van het 

 hoogere Landbouwonderwijs. De leerlingen kunnen de 

 vacanties gebruiken om zich practisch te bekwamen (snoeien, 

 enten, kennis van machines, enz.). Bij het middelbaar 



1) De laatste twee zinsneden hadden o. i. dienen te luiden: »Het 

 veronderstelt bij de leerlingen reeds een zekere mate van bekendheid 

 met de voorbereidende vakken : plantkunde, scheikunde, natuurkunde 

 enz. Bij de eerste soort van onderwijs moeten deze vakken van meet 

 af aan behandeld worden." B. 



2) De somtijds al te groote mate van vrijheid bij het Hooger On- 

 derwijs in Nederland is geenszins onvoorwaardelijk als deugd aan te 

 merken. Tereeh wordt dan ook tegenwoordig vaak die vrijheid, hoewel 

 theoretischt erkend, in werkelijkheid min of meer aan banden gelegd, 

 al gaat men daarin natuurlijk niet zoo ver als bij het Middelbaar 

 Onderwijs. B. 



